دگرديسي سكونتگاه‌هاي روستايي در مجاور كلان‌شهرها: يك پژوهش فراتحليل

اگر فضاهاي جغرافيايي را پديده‌اي در حال تغيير و تحول بدانيم؛ فضاي روستاهاي مجاور كلان‌شهري نيز از اين قاعده مستثني نيست. شناخت چيستي و چرايي اين دگرديسي‌ها و برنامه‌ريزي براي مواجهه با آن‌ها (چگونه) موضوعي است كه هدف اين پژوهش قرارگرفته است. براي گردآوري تحقيقات و مطالعات انجام‌شده 40 نمونه پژوهش بدون اعمال محدوديت زماني انتخاب شدند. براي تحليل مطالعات با روش فراتحليل از شاخص سه‌گانه بليكي استفاده شد. لذا روند ارائه مطالب نيز بيشتر به صورت اسنادي و يافته‌هاي حاصل از نتايج مطالعات مختلف مرتبط با موضوع است. طبق يافته‌ها، مطالعات اين حوزه با نوعي روند كاهشي همراه است. به لحاظ بعد روش‌شناسي، عمده پژوهش‌هاي اين حوزه با استفاده از داده‌هاي ثانويه (اسنادي-كتابخانه‌اي) به‌دست‌آمده است و عمدتاً هم با روش‌هاي مختلف كمي مورد تجزيه‌وتحليل قرارگرفته و روش‌هاي كيفي و تركيبي كمتر در جريان مطالعات لحاظ گرديده است. بررسي بعد محتوايي مطالعات نشان مي‌دهد چرايي‌ها، اغلب به‌صورت سطحي بررسي‌شده و نكته قابل‌توجه آنكه در بررسي چگونه بودن پديده صرفاً به ارائه راهكارهايي در چكيده و پايان مقالات فارسي محدودشده است. وجود تكرار در روش‌ها و نتايج حاصل از چيستي و چرايي پديده، سبب شباهت راهكارها شده است. در پايان نوشتار، متناسب با يافته‌هاي تحقيق، الگوي نهايي پژوهش در سه محور ارائه گرديده است. نتايج اين پژوهش مي‌تواند با تركيب مطالعات پيشين و دستيابي به نگرشي جديد در خصوص مطالعه تحولات سكونتگاه‌هاي روستايي مجاور كلان‌شهرها، ايده‌ها و راهكارهاي نويني را به مديران و سياست‌گذاران حوزه علم عرضه كند.