سناريوهاي محيط‌زيست هوشمند در كلانشهر مشهد، ايران

اهداف: شهر هوشمند با بهره‌گيري از سرمايه‌هاي انساني و اجتماعي و زيرساخت‌هاي ارتباطات، باعث پايداري توسعه اقتصادي و ارتقاي كيفيت زندگي مي‌شود، مديريت منابع طبيعي آن آگاهانه است و ابعاد اقتصاد، تحرك، محيط ‌زيست، مردم، زندگي و دولت هوشمند را در بر مي‌گيرد. هدف اين مطالعه شناسايي مؤلفه‌هاي محيط ‌زيست هوشمند، با استفاده از رويكرد آينده‌پژوهي و بررسي و تحليل ساختاري تأثير متقابل پيشران‌هاي محيط‌ زيست هوشمند در كلانشهر مشهد و ارائه سناريوهاي پيش رو بود. روش‌شناسي: اين پژوهش كمّي و پيمايشي در سال ۱۴۰۱ در كلانشهر مشهد انجام شد. به منظور شناسايي پيشران‌ها با استفاده از نمونه‌گيري غيرتصادفي هدفمند، نظرات ۳۰ نفر از خبرگان و متخصصان مديريت شهري گرفته شده و در نرم‌افزار ميك‌مك مورد تحليل قرار گرفت. براي تدوين سناريوهاي پيش روي كلانشهر مشهد در محيط‌ زيست هوشمند از نظرات ۲۰ نفر متخصص آينده‌نگاري براي امتيازدهي ماتريس حالت‌هاي پيش روي توصيف‌گرها بهره گرفته شد. يافته‌ها: توسعه قوانين زيست‌محيطي ، ارتقاي آگاهي و مشاركت شهروندان و نظارت و پايش محيطي شاخص‌هاي تاثيرگذار و تأثيرپذير بودند و با توجه به نحوه قرارگيري شاخص‌ها در نمودار ماتريس اثر مستقيم، سيستم ناپايدار بود. نتيجه‌گيري: از ميان ۱۱۵ سناريوي ممكن پيش روي شهر مشهد، تنها دو سناريو (طلايي و فاجعه) با سازگاري قوي وجود دارند. از اين ميان، توسعه قوانين زيست‌محيطي و نظارت و پايش محيطي بيشترين اثرگذاري را داشتند كه بيانگر اهميت اين دو عامل در هوشمند‌سازي محيط ‌زيست مشهد به منظور افزايش احتمال وقوع سناريو اول و اجتناب از سناريو دوم است.