چارچوب حفاظت پويا از راه‌هاي تاريخي ايران

اهداف: توجه به راه‌هاي تاريخي تنها از منظر عملكرد ارتباطي و نه از منظر دارايي و ثروت‌، موجب فراموشي اين مسيرها به‌عنوان مكان‌هاي فرهنگي-تاريخي، طبيعي و پويا شده است. هدف اين پژوهش، ارايه چارچوبي منطقي براي چگونگي حفاظت پويا از راه‌هاي تاريخي ايران با بهره‌گيري از تجارب جهاني و اصول حفاظت پويا بود. روش‌شناسي: اين مطالعه كيفي به روش تحليل محتوا با به‌كارگيري راهبرد استدلال استقرايي در سال 1401 انجام و 10 مقاله براي مطالعه انتخاب شد. با بررسي منابع، كدهاي اوليه در ارتباط با اصول حفاظت از راه‌هاي تاريخي و مسيرهاي فرهنگي و چارچوب حفاظت از راه‌هاي تاريخي و مسيرهاي فرهنگي شناسايي و استخراج شدند. فرآيند تحليل (حلقه بازخورد) به‌صورت گام‌به‌گام به روش استقرايي پيش رفت و زيرمقوله‌ها با توجه ‌به شباهت‌ها و تفاوت‌هاي كدهاي اوليه استنتاج و در قالب چند مقوله اصلي (هسته‌اي) طبقه‌بندي شدند. يافته‌ها: مقولات مديريت راهبردي 44 مرتبه، حفاظت از دارايي‌ها و ثروت‌ها 37 مرتبه، توسعه اقتصاد پايدار 24 مرتبه، شناخت دارايي‌ها و ثروت‌ها 17 مرتبه، انعطاف‌پذيري 15 مرتبه و آموزش و توسعه دانش و تفسير خلاق 14 مرتبه در ارتباط با اصول موثر بر حفاظت از راه‌هاي تاريخي و مسيرهاي فرهنگي و مقولات تصميم‌گيري براي آينده 26 مرتبه، شناخت دارايي‌ها و ثروت‌هاي كريدور راه تاريخي 20 مرتبه، شبكه‌سازي و هم‌افزايي 16 مرتبه، ارزيابي اهميت كريدور راه تاريخي 14 مرتبه، شبكه معنايي راه 8 مرتبه و تعريف كريدور راه تاريخي 2 مرتبه در ارتباط با چارچوب حفاظت از راه‌هاي تاريخي و مسيرهاي فرهنگي تكرار شده بودند. نتيجه‌گيري: براي تحقق امر برنامه‌ريزي و حفاظت پويا از راه‌هاي تاريخي بايد به 6 بُعد تعريف كريدور راه تاريخي ، تشكيل شبكه معنايي راه تاريخي ، شناخت دارايي‌ها و ثروت‌ها و درك اهميت كريدور راه تاريخي ، ارزيابي اهميت كريدور راه تاريخي ، شبكه‌سازي و هم‌افزايي و تصميم‌گيري براي آينده كريدور راه تاريخي توجه شود.