بررسي برخي جنبه‌هاي اكوفيزيولوژيك و كنترل شيميايي علف ‌هرز مهاجم هزارني (Butomus umbellatus) در شاليزار

هزارني از علف‌هاي هرز آبزي خانواده Butomaceae است كه در سال‌هاي اخير وارد اكوسيستم شاليزار شده است. اين مطالعه به‌منظور بررسي برخي جنبه‌هاي اكوفيزيولوژيك و مديريت شيميايي هزارني اجرا شد. در بررسي‌هاي ميداني، زمان رويش، ارتفاع، پنجه، گلدهي و چرخه زندگي اين علف‌ هرز در اكوسيستم شاليزار و در آزمايشگاه، ميزان جوانه‌زني سوخك‌ها و در آزمايش‌هاي گلداني، كارايي علف‌كش‌هاي خاك‌پاش پيش‌رويشي و پس‌رويشي و نيز علف‌كش‌هاي برگ‌پاش در كنترل هزارني بررسي شد. نتايج نشان داد كه اراضي باتلاقي، زيستگاه اين علف ‌هرز هستند و سوخك اندام‌ اصلي تكثيرشونده هزارني است. حدود 100% سوخك‌ها هنگام پادل خاك از ريزوم‌ها جدا شده و روي آب شناور و انتقال مي‌يابند. ريزوم‌ها و سوخك‌هاي هزارني متحمل به غرقاب بودند و از عمق 15 سانتي‌متري يا بيشتر نيز جوانه زدند. گلدهي هزارني حدود يك هفته قبل از ظهور خوشه‌ برنج شروع شد. هر گياهچه هزارني ده‌ها ساقه گل‌دهنده بلند‌تر از ساقه برنج، صدها سوخك دوكي‌شكل به طول حداكثر 25 ميلي‌متر با بيش از 95 درصد قوه ناميه توليد كرد. در كاربرد پيش‌رويشي، علف‌كش‌هاي خاك‌پاش كلومازون+پندي متالين، اكساديارژيل، پرتيلاكلر، پندي متالين و تيوبنكارب كمتر از 65%، و علف‌كش‌هاي سولفونيل‌اوره پيرازوسولفورون، متازوسولفورون، فلوستوسولفورون و بن‌سولفورون‌متيل بيشتر از 85% هزارني را كنترل كردند. كارايي سولفونيل‌اوره‌ها در كاربرد پس‌رويشي حدود 10% كمتر بود. كنترل هزارني با علف‌كش‌هاي برگ‌پاش پنوكسولام و پروپانيل به‌ترتيب 62 و 70 درصد و بيس‌پايريباك‌سديم، پنوكسولام+ساي‌هالوفوپ‌بوتيل، بنتازون+ام‌ث‌پ‌آ و پيري‌بنزوكسيم به‌ترتيب 80، 86، 89 و 99 درصد بود. بنابراين در مزارع آلوده به هزارني، كاربرد يك سولفونيل‌اوره خاك‌پاش و يا يك علف‌كش برگ‌پاش مناسب علاوه بر سوروف‌كش اختصاصي توصيه مي‌‌شود.