ارزيابي نفوذ پذيري، پتانسيل توسعه كارست و مدل مفهومي كارست ساختگاه سد قره‌ تيكان - خراسان رضوي

به دليل پيچيدگي هيدروژئولوژي مناطق كارستي، آببندي سدها در چنين مناطقي سخت تر، طولاني تر و پرهزينه تر و احتمال فرار آب از آنها بيشتر است. پس از آبگيري سد قره تيكان و ظهور چشمه هايي در پايين دست و نشت آب از تكيه گاه سازند آهكي تيرگان، امكان توسعه كارست مهم ترين مشكل اين سد به شمار مي رود. در اين مقاله، با انجام مطالعات زمين شناسي، زمين شناسي ساختاري و درزه نگاري، نفوذپذيري ژئوتكنيكي و روش تحليل سلسله مراتبيپتانسيل توسعه كارست در محدوده و تكيه گاه هاي سد قره تيكان مورد مطالعه قرار گرفته است. نتايج، نشان مي دهد كه حدود 14/6 درصد از محدوده سد قره تيكان، داراي پتانسيل بالايي در توسعه كارست مي باشد. محدوده سد قره تيكان تحت تأثير سامانه پهنه گسلي سررود است كه باعث به هم خوردگي جناح چپ محور سد شده است. درزه نگاري در تكيه گاه سد قره تيكان سه دسته درزه اصلي را نشان مي دهد. دو دسته از درزه ها در تقاطع با محور سد و شيب دسته درزه ديگر به سمت حوضچه سد است. بررسي نتايج آزمايش هاي نفوذپذيري لوژن در ساختگاه سد نشان مي دهد بيشترين نفوذپذيري در تكيه‌گاه چپ با جريان آشفته، و پس از آن در زير بستر رودخانه با جريان خطي و آشفته ديده مي شود، اما در تكيه گاه راست نفوذپذيري نداريم و جريان بيشتر خطي است. با توجه به مدل ساختاري– مفهومي تهيه شده از موقعيت سد قره تيكان و محل قرارگيري محور سد در سامانه گسلي سررود، و ميزان بازشدگي و جهت شيب درزه ها در ايستگاه‌ها، انتظار مي رود ميزان نشت و فرار آب و امكان توسعه كارست از جناح چپ و بستر بيشتر از جناح راست سد باشد.