نگاهي به معناي زندگي در انديشه رابعه عدويه با تكيه بر آراي ويكتور فرانكل

بيان مسئله: يكي از مفاهيمي كه از گذشته‌هاي دور تا اكنون ذهن انديشمندان حوزه‌هاي مختلف علوم انساني را به خود مشغول كرده است، معنا و هدف زندگي و راه‌هاي دستيابي به آن است. عارفان مسلمان ازجمله اين انديشمندان هستند كه اگرچه به‌صورت مستقيم به بحث درباره معناي زندگي و مؤلفه‌هاي آن نپرداخته‌اند، با بررسي سخنان و انديشه‌هاي آنان به‌‌روشني مشخص مي‌شود كه يكي از دغدغه‌هاي اصلي آنها، تبيين معنا و هدف زندگي و راه‌هاي رسيدن به آن است.روش: اين مقاله با بهره‌گيري از نظريه معنادرماني ويكتور فرانكل، به بررسي معناي زندگي و راه‌هاي دستيابي به آن از منظر رابعۀ عدويه، برجسته‌ترين عارف زن در تاريخ اسلام، مي‌پردازد و درپي يافتن پاسخي براي درك معناي زندگي و مؤلفه‌هاي زمينه‌ساز معنا در انديشه و باور اين عارف بزرگ است.نتايج و يافته‌ها: براساس يافته‌هاي اين پژوهش، رابعه نگاهي خاص به زندگي، معنا و هدف آن دارد و درپي دستيابي به معناي غايي است كه از نظر او وصال به حق است. او براي رسيدن به اين مقصود، اعمالي را انجام مي‌دهد كه با نظر فرانكل و ارزش‌هاي مطرح‌شده او هماهنگي و تناسب دارد؛ تحمل رنج‌ها و سختي‌هايي كه از دوران كودكي برايش اتفاق مي‌افتد، محبت و عشق به خداوند، نگاه متفاوت به رابطه انسان با خدا و ارائه شكلي نو از ارتباط انسان با خدا ازجمله اين اعمال هستند. البته تفاوت‌هايي نيز در موضوع چيستي هدف غايي در اين دو ديدگاه وجود دارد؛ برخلاف رابعه كه هدف نهايي و غايي زندگي را تقرب الهي و وصال خداوند مي‌داند، فرانكل داشتن هدف در زندگي را براي بهتر زيستن در اين دنيا و رهايي از اضطراب و پوچي توصيه مي‌كند.