شناسايي عوامل موثر بر عرضه و تقاضاي نانوسلولز در ايران با استفاده از روش SWOT و ارائه راهكار مناسب

سابقه و هدف: نانوسلولزها با توجه به كاربرد فراوان در بسياري از صنايع مورد توجه دولت‌ها و سرمايه گذاران قرار گرفته‌اند. شناخت كاربردها و پتانسيل‌هاي نانوسلولز موجب ترغيب كشورها براي سرمايه‌گذاري روي اين فرآورده سبز شده است اما در ايران فناوري توليد نانوسلولز به علت چالش‌هاي شناسايي نشده هنوز در مرحله‌ي توليد آزمايشگاهي قرار دارد و به مرحله توليد انبوه نرسيده است. بنابراين هدف تعيين نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهديدهاي موثر بر وضعيت عرضه و تقاضاي نانوسلولز در ايران با استفاده از روش سوآت SWOT)) است.مواد و روش‌ها: شاخص‌هاي موثر بر وضعيت عرضه و تقاضاي نانوسلولز توسط 10 خبره متشكل از اساتيد متخصص دانشگاهي و شركت‌هاي توليدي و فناوري خصوصي و دانش بنيان در سه مرحله يا (سه راند) توسط پرسشنامه دلفي ارائه، تكميل و شناسايي شدند. سپس با استفاده از مطالعات و نظرات اعضاي هيات علمي رشته مرتبط و چند عضوشركت‌هاي توليدي، عوامل داخلي يا درون‌سازماني ( يعني نقاط قوت و ضعف‌ها) و عوامل خارجي يا برون‌سازماني (يعني فرصت‌ها و تهديدهاي) موثر بر وضعيت عرضه و تقاضاي نانوسلولز در جدول‌هاي تفكيك شده آناليز SWOT شناسايي و ارائه گرديدند. يافته‌ها: در نقاط قوت 8 شاخص (ايجاد ارزش افزوده زياد براي ماده اوليه و محصولات نانوسلولزي تنوع و در دسترس بودن ماده اوليه زيست سازگار و زيست تخريب پذيري محصول نانوسلولز توان توليد نسل جديد محصولات كارا با نانوسلولز ايجاد توسعه پايدار با تجاري سازي نانوسلولز سهم نيروي انساني با دانش فني بالاي بومي نياز به فضاي كمتر براي توليد نانوسلولز تنوع محصولات نانوسلولزي) و در نقاط ضعف 9 شاخص (تغيير اندازه نانوسلولز درحين خشك كردن بالابودن هزينه‌هاي انرژي، عملياتي، زمين و ماشين‌آلات نياز به سرمايه‌گذاري زياد هزينه بالاي خشك كني نانوسلولز عدم سرمايه‌گذاري دولت و بانك‌ها بازده پايين توليد عدم كارايي تجهيزات موجود درشركت‌ها براي بكارگيري در نانوسلولز توليد بصورت ژل نانوسلولز(همراه آب) گران بودن روش توليد نانو سلولز نسبت به رقباء) و در مورد فرصت‌ها 8 شاخص (كاربرد نانوسلولز درحوزه‌هاي مختلف نوآوري بالا و بكر بودن حوزه كاربردهاي نانوسلولز جذب سرمايه‌گذار خارجي و بخش خصوصي بازارهاي صادراتي مناسب درمنطقه امكان دسترسي به دانش فني توليد سايركشورها نياز به تحقيق و توسعه‌ي بالا حمايت دولتي ازصنعت توليد نانوسلولز شتاب زياد تحول در محصولات نانوسلولزي در دنيا) و در زمينه تهديدها 7 شاخص ( مواد اوليه و محصول جايگزين سفارشي بودن نانوسلولز قيمت پايين مواد اوليه و محصول رقيب گران بودن نانوسلولز فقدان ماشين‌آلات وتجهيزات ويژه توليد عدم ريسك‌پذيري مديران در استفاده از محصول هايتك و جديد دشواري معرفي و ترويج محصول جديد در بازار) شناسايي گرديدند كه هريك بر وضعيت عرضه و تقاضاي نانوسلولز موثر مي‌باشند.نتيجه‌گيري: شاخص‌هاي موثر بر عرضه و تقاضاي نانوسلولز طي روش دلفي و SWOT توسط خبرگان شناسايي گرديد كه اين عوامل مي‌توانند بر روي آن اثر معناداري داشته و با بكارگيري راهكارهاي ارائه شده مي‌توان در آينده نزديك شاهد توليد انبوه و تجاري‌سازي نانوسلولزها در ايران بود.