تحليلي بر وضعيت زيست‌پذيري اجتماعي در ابعاد ذهني و عيني (مطالعه موردي: كلان‌شهر تبريز)

اهميت ارزيابي زيست پذيري ازآنجا ناشي مي شود كه با اين كار ويژگي هاي كلي اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي يك منطقه آشكار مي شود و همچنين مي تواند به‌عنوان ابزاري قدرتمند براي نظارت بر برنامه‌ريزي توسعه شهري و طراحي سياست هاي آينده براي شهر بكار رود؛ بنابراين پژوهش حاضر با رويكرد - توصيفي تحليل در پي آن بوده كه وضعيت زيست پذيري اجتماعي كلان‌شهر تبريز را در دو بعد ذهني و عيني بررسي نمايد. جهت سنجش وضعيت ذهني زيست پذيري اجتماعي (شامل 7 شاخص و 80 گويه) ابتدا پرسشنامه مربوطه طراحي، پس از تعين نمونه آماري در سطح مناطق 10 گانه تبريز با استفاده از روش كوكران (384 نمونه) و تائيد روايي و پايايي پرسشنامه اطلاعات مربوط به بعد ذهني جمع آوري شده، همچنين براي بررسي بعد عيني (شامل 25 گويه) از آخرين سالنامه آماري (سال 1398) تبريز استفاده شده است. جهت تجزيه و تحليل اطلاعات مربوطه از روش آنتروپي شانون براي وزن دهي شاخص ها و گويه هاي پژوهش و از روش موريس اصلاحي براي تعيين وضعيت زيست پذيري مناطق بر اساس ادبيات جهاني در 5 سطح استفاده شده است؛ در نهايت براي درك فضايي بهتر از وضعيت زيست پذيري اجتماعي در سطح مناطق نرم افزار GIS براي ترسيم نقشه ها به كارگرفته شده است. يافته هاي پژوهش بيانگر آن است كه به لحاظ بعد ذهني منطقه 2 با نمره زيست پذيري اجتماعي 2/89 در وضعيت قابل‌قبول و در رتبه يك قرار دارد. بيشترين تعداد مناطق (5 منطقه) در وضعيت نامطلوب و غيرقابل‌قبول قرار دارند. در بعد عيني هيچ‌كدام از مناطق در وضعيت زيست پذيري مناسب قرار ندارند و 10 منطقه مورد مطالعه در وضعيت نامطلوب و غيرقابل‌قبول قرار دارند. در نهايت در بعد تركيبي (هر دو بعد عيني و ذهني) منطقه 2 در وضعيت قابل‌تحمل، منطقه 3 در وضعيت متوسط و ساير مناطق (8 منطقه) در وضعيت نامناسب قرار دارند؛ بنابراين نتايج گويايي آن است كه تمام مناطق شهري تبريز نيازمند توجه ويژه مديران شهري هستند.