شواهدي بر «اصالت ماهيت» نزد غياث‌الدين منصور دشتكي از ديدگاه ملاصدرا

ملاصدرا «اصالت وجود» را به‌عنوان مبناي حكمت متعاليه با ادلّه محكم اثبات نمود و با بررسي حكماي پيش از خود، مشائيان را قائل به اصالت وجود و اشراقيان را اصالت ماهوي ناميد. هرچند نزد حكماي متقدّم مسئله‌ اصالت وجود يا ماهيت بدين‌گونه مطرح نبوده، لكن با بررسي آثار و عبارات ايشان مي‌توان يكي از طرفين مسئله را به آنان نسبت داد. اين پژوهش در پي يافتن نظر «غياث‌الدين منصور دشتكي» در اين باب است. با تدقيق در نصوص و عبارات وي به روش توصيفي – تحليلي بر مبناي حكمت صدرايي؛ ضمن ارائه شواهدي متقن اعتقاد به «اصالت ماهيت» نزد غياث‌الدين منصور قابل‌برداشت است؛ شواهد مذكور به فراخور اين تحقيق ارائه و مدعا تبيين خواهد شد. غياث‌الدين مفهوم «وجود» را جزء معقولات ثاني اعتباري و زائد بر ماهيت دانسته، تحقق هرگونه فرد و مصداق خارجي را براي آن انكار نموده است. وي بر همين اساس قائل به تشكيك در ماهيت، مجعوليت آن، تقدّم و تأخر بالتجوهر و وجود بالذات كلّي طبيعي در خارج شده است.