بررسي نقش ادراكات در حقيقت تغيير، حركت و زمان و تأثير آن در عوالم وجودي

فيلسوفان اصل وجود تغيير حركت و زمان را در خارج پذيرفته‌ و تلاش كرده‌اند تحليل مقبولي از آن ارائه دهند. يكي از سؤالات اساسي در باب تغيير، حركت و زمان آن است كه آيا اتصال و پيوستگي كه در خارج مشاهده مي‌شود وصف امور واقع يا ادراكات انسان است؟ در تحقيق پيشرو به اين امر پرداخته مي‌شود كه اتصال تنها وصف خارج نيست بلكه ادراكات نيز نقشي بسزا دارد و بر اين اساس نظريات فلاسفه چه مثبتان تغيير و چه منكران آن به چالش كشيده مي‌شود. آنچه در باب تغييرات عالم يقيني و بديهي است اينكه ادراكاتي پيوسته دريافت مي‌گردد اما اينكه اين اتصال وصف خارج از ذهن نيز باشد بديهي نيست و نياز به اثبات دارد. چنانكه در بحث زمان نيز آنچه بديهي است، احساس تدريجي است كه ادراك مي‌شود و براي افراد زمان مي‌سازد اما اينكه سيلان و تدريج وصف خارج از ذهن نيز باشد نياز به اثبات دارد. چنين تفسيري از تغيير، حركت و زمان در تبيين مسائل كلامي و فلسفي همچون وجود زمان در عوالم مافوق ماده همچون عالم مثال و عالم عقول، قبض و بسط زمان و تحليل ادله نقلي در باب نحوه زمان در عوالم ديگر و همچنين نسبيت زمان نقشي راهگشا دارد.