فرايند تحقق برخي مؤلفه‌هاي مدرنيته در زمينه و زمانه رنسانس

در نوشتار حاضر سعي بر اين است كه توضيح دهيم اگرچه رنسانس يك نوزايي و تحولي بود كه مطلوب نظر كليسا نبوده و نيست، اما مقدمات اين تحول به‌صورت تدريجي دست‌كم از قرن سيزدهم ميلادي در درون خود مجموعه كليسا فراهم آمده است. در اين ميان مسلمات خود كليسا از قبيل اعتقاد به تثليث، عصمت پاپ، برداشت ارسطويي از دين، قرائت‌هاي گوناگون، كه در رأس همه آن‌ها، ظهور مارتين لوتر، كه منجر به تأسيس كليساي پروتستان شد، ترجمه‌هايي كه از فرهنگ اسلامي با محوريت ابن‌سينا و ابن رشد به زبان لاتين صورت گرفت و در خود مجموعه كليسا نيز تدريس شد موردنظر است. پيامدهاي اين تحولات در قرون منتهي به رنسانس از قبيل انسان محوري، اصالت عقل، مناقشه در حقانيت كليسا و سكولاريسم، دقيقاً در مقابل جهان‌بيني قرون‌وسطايي قرار مي‌گيرند. آنچه در رنسانس در تقابل با سنت فلسفي_اسكولاستيكي قرار گرفت در خود الهي‌دانان و فلاسفه قرون‌وسطايي كاشته و پروريده شد و در رنسانس، در زمينه‌هاي مختلف كه بعد فلسفي‌اش را در اين نوشتار برجسته كرده ايم، به ثمر نشست. بسترسازي طبيعت‌گرايي در الهيات توسط كليساي كاتوليك تنها يك نمونه از اين موارد است. ساير موارد را سعي كرده‌ايم در مقاله حاضر به‌اختصار توضيح دهيم. در آخر ريشه برخي مؤلفه‌هاي مدرنيته را بايد در خود همان مجموعه كاملاً درهم‌تنيده الهياتي ـ فلسفي در سنت مدرسي جست‌وجو نمود.