شماره ركورد
1369364
عنوان مقاله
پژوهشي بر كوشك جال محل در نارنائول و كاخ بايرات/ ويراتنگر در راجستان، دو نمونه از الگوي معماري كوشك هاي واقع در آب/ جال محل/ چشمهعمارت؛ گونهاي متفاوت از معماري منظر در شبه قاره
پديد آورندگان
عبدالهي ، سحر دانشگاه مازندران , موسوي حاجي ، رسول دانشگاه مازندران - گروه باستان شناسي , جودكي عزيزي ، اسدالله دانشگاه مازندران
از صفحه
139
تا صفحه
154
كليدواژه
معماري منظر , كوشك واقع در آب , جال محل , كاخ بايرات , ويراتنگر , هشت بهشت
چكيده فارسي
كوشك هاي واقع در آب، يكي از نوآوريهاي معماري منظر به شمار ميروند. اين الگو ديرزماني در شبه قاره هند و ايران در كنار كوشكهاي واقع در ميان يا كناري از باغات وجهي ممتاز از معماري در چشماندازها و دستينهها بودند. اگرچه در جغرافياي ايران بهدليل محدوديتهاي طبيعي رواج گسترده نيافت، در معماري شبهقاره با تنوع چشمگيري در الگوهاي طراحي آبگير و عمارت مركزي در گسترهاي تاريخي و جغرافيايي ساخته و پرداخته شد. باوجود مطالعات گستردهاي كه در تاريخ معماري شبهقاره صورت گرفته، اينگونه از معماري منظر آنچنانكه بايسته است، مورد توجه قرار نگرفته. دو نمونۀ شاخص اين الگو كه از جهت شيوۀ طراحي عمارت و آبگير، نزديكي قابلتوجهي دارند، در اين پژوهش مورد مطالعه قرار گرفتهاند؛ يكي كوشك «جالمَحَل» در «نارنائول» و ديگري «كاخ بايرات/ويراتنگر» در ايالت «راجستان» است. دادهها در پژوهش حاضر با مطالعات اسنادي گردآوري شدهاند و با بهرهگيري از «رهيافت تاريخي» تفسير و تحليل شدهاند. نتايج پژوهش نشان ميدهند كه اين دو عمارت در دورۀ اكبرشاه گوركاني (حك: 1014-963 هـ.ق.) ساخته شدهاند. اگرچه كاخ بايرات توسط حاكمي غيرمسلمان ساخته شد، ميتوان علقههاي وي را در برگيري از معماري گوركانيان مسلمان، را بهروشني در ساخت و پرداخت آن ديد. هر دو نمونه در دو اشكوب ساخته شدهاند. دسترسي به عمارت در يكي بهوسيلۀ پلي شانزدهچشمه و در ديگري بهوسيلۀ پلكاني دورديفه صورت ميگرفته است. چهتريهاي پنجگانۀ نماي بيروني بام، از الگويي واحد تبعيت ميكند. ساختار برونگراي آنها، از الگويي پيروي ميكند كه ديرزماني در معماري ايراني و شبهقاره با نام «هشتبهشت» رواج داشت.
عنوان نشريه
مطالعات شبه قاره
عنوان نشريه
مطالعات شبه قاره
لينک به اين مدرک