تحليل سبكي زباني و فكري غزل هاي سالك قزويني

سالك قزويني (1201هـ.ش) از شاعران دوره صفوي است. ديوان سالك شامل انواع قالب‌هاي شعر فارسي است. در اين پژوهش، ضمن معرفي سالك قزويني، سعي بر آن است كه با روش تحليلي-توصيفي و با تكيه‌ بر منابع كتابخانه‌اي، محور زباني و فكري غزليات وي را تحليل كنيم؛ ازاين‌رو ابتدا در محور زباني مشخصات تركيبات نحوي زبان موردتوجه قرار گرفته و سپس اصول ديدگاه‌هاي فكري شاعر ارزيابي شده است. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه با توجه به اينكه سالك قزويني از شاعران دورة سبك هندي است، به‌لحاظ افزايش بسامد تركيبات كنايي عاميانه و اصطلاحات شغلي، وفور تركيبات نو يا كم‌كاربرد، تركيبات اضافي (تشبيهي، استعاري و اقتراني)، بسامد بالاي واژگان دوره و نيز بسامد وابسته‌‌هاي عددي كه از برجسته‌‌ترين مختصات زباني غزليات وي است، تحت‌تأثير سبك عمومي دوره است؛ اما سادگي لفظ و زبان در شيوة غزل‌‌سرايي با درون‌‌مايه‌‌هاي عرفاني و مذهبي و نيز تخلص در بيت پاياني تمام غزل‌‌ها (1366 غزل) شعر وي را از جهت سبك شخصي ممتاز كرده است. سالك، شخصي انفسي و درون‌‌گراست و معنا و مضمون را بر لفظ‌‌پردازي ترجيح مي‌‌دهد و «معني رنگين» اشعار وي، نشأت‌‌گرفته از «خيالات درست‌‌انديشه» اوست. علاوه‌بر انعكاس انديشه‌‌هاي عرفاني و مذهبي در سطح فكري، يأس و نااميدي، تيره‌‌بختي و غم ‌‌و اندوه زياد بر غزلياتش سايه افكنده است كه به ‌نظر مي‌‌رسد در كاربرد اين درون‌‌ مايه‌‌ها افراط كرده است.