رهيافت خلق مدام و تفسير ديناميكي برگسون از زمان، شهود و حركت

فلسفه برگسون بر دو مساله اساسي زمان حقيقي يا ديرند و شهود (Intuition ) استوار گشته است و پيوند عميقي ميان مفاهيم سه گانه زمان، حركت وشهود برقرارنموده است. وي متعلق شهود را حركت تطور و فعاليت خلاق شور زيستي مي داند ودرپاسخ به ديدگاههاي مكانيستي وغايت شناسانه ،وجود جنبش خلاق خود انگيخته وخود جوش را پيش مي نهد كه دائما اشكال تازه اي از حيات را به وجود مي آورد وخلق وخلقت را به صورتي پيش رونده به سطوح بالاتري از تكوين وتحول مي رساند. در بررسي مساله حركت ( motion) ابتدا به اثبات و تبيين اختيار و آزادي پرداخته است و براي بررسي آن به مساله زمان توجه نموده است. به عقيده برگسون مجادلاتي كه ميان قائلان به جبر ومخالفان آنان صورت گرفته بواسطه فهم نادرست از مفهوم ديرند و بعد، توالي و همزماني ، چوني و چندي است و با بر طرف نمودن اين اشتباه ، مجموعه شبهات مربوط به جبر واختيار و تعريف هايي كه براي آن شده و خود مساله اختيار از ميان خواهد رفت . برگسون با نظريه تكامل مخالف نيست بلكه با آن نظريه هاي علمي تكامل مخالف است كه فعاليت خلاقانه زندگي را انكار مي كنند و تكامل را در حد ترتيب بخشهاي مادي مي دانند. در اين مقاله به تفسير ديناميكي برگسون از سه بحث زمان ،شهود وحركت و برآيندآن،كه همان خلق مدام مي باشد، خواهيم پرداخت.