مطالعۀ جامعه شناختي موانع و محدوديت هاي حضور زنان در فضاي اجتماعي- فرهنگي شهر تهران

تغيير در سبك زندگي متأثر از مدرنيته و بالا رفتن آگاهي، موجب گرايش روز افزون زنان به حضور در عرصه هاي عمومي و فضاهاي شهري شده است. در اين پژوهش، با توجه به تجربۀ زيستۀ زنان و با استفاده از روش كيفي و استراتژي پديدارشناسانه، در پي مطالعۀ مشكلات و محدوديت هاي اجتماعي- فرهنگي آنان در فضاهاي شهر تهران هستيم. نمونۀ مورد مطالعه، 35 نفر از زنان 20 تا 67 سالۀ ساكن شهر تهران هستند كه در سال 1400، با مراجعه به چندين نقطۀ پرتردد در مناطق شمال، جنوب، شرق، غرب و مركز شهر تهران، مورد مصاحبه قرار گرفته اند. روش نمونه گيري هدفمند با حداكثر تنوع است. طبق نتايج بدست آمده، مشكلات و محدوديت هاي اجتماعي- فرهنگي زنان در ارتباط با فضاهاي شهر تهران، احساس عدم امنيت در فضاهاي شهري، نمود فقر و عدم نشاط و سر زندگي در فضاهاي شهري، به رسميت شناخته نشدن و پذيرفته نشدن زنان در فضاهاي عمومي شهر، فضاهاي مردمحور، ابژه بودن زنان به لحاظ جنسي، وجود رفتارهاي زنندۀ مردانه، محدوديت هاي خانوادگي حضور زنان در فضاهاي شهري، هنجارهاي جنسيتي، محدوديت هاي ساختاري براي حضور زنان در برخي از فضاهاي عمومي و استفاده از برخي وسايل نقليه و ارزش ها و هنجارهاي زن نجيب مي باشد كه تحت تأثير سرمايۀ اقتصادي و فرهنگي و منطقۀ محل سكونت، كار و تردد، مي تواند شدت و ضعف داشته باشد. همچنين نوع واكنش زنان در برابر اين موانع و محدويت ها متفاوت است. زنان با مقاومت در برابر مشكلاتي كه در فضاهاي شهري با آن مواجه هستند، در پي دستيابي به كنشگري مدني خلاق و تأثيرگذار مي باشند. لازمۀ تحقق چنين امري، فعاليت نهادهايي مانند خانواده و نهادهاي آموزشي در جهت تغيير در نگرش ها و روابط جنسيتي و فرهنگ سازي پذيرش زنان در عرصه هاي عمومي است.