بررسي اقتصاد رفتاري در پديده تصميم‌گيري فرار مالياتي: رويكرد سناريوسازي جرايم مالياتي

هدف: اغلب سياست‌هاي مالياتي مبتني بر نحوه تصميم‌گيري ماليات‌دهندگان بر اساس مدل‌هاي اقتصادي كلاسيك بنا نهاده شده است. اما بررسي‌ها نشان مي‌دهد مدل‌هاي تصميم‌گيري متعارف كه فارغ از بنيان‌هاي روان‌شناسي-اجتماعي و تنها بر اساس مولفه‌‌هاي اقتصادي طراحي شده‌اند، نمي‌تواند تحولات و نحوه دقيق عملكرد تصميم‌گيران را تبيين كنند امروزه ادبيات گسترده‌اي در خصوص رفتارهاي مالياتي مبتني بر اقتصاد رفتاري شكل گرفته است. با توجه به اين‌كه موضوع پيشگيري از فرار مالياتي توسط موديان مالياتي بسيار مهم و ضروري است، در اين پژوهش با استفاده از ابزار مدل‌سازي رياضي و سناريوسازي جهت محاسبه جرايم مالياتي به مقايسه نظريه اقتصاد رفتاري و نظريه مطلوبيت انتظاري پرداخته شده است.روش‌شناسي پژوهش: در اين پژوهش با استفاده از ابزار مدل‌سازي رياضي و پرسشنامه جهت محاسبه جرايم مالياتي به مقايسه نظريه اقتصاد رفتاري و نظريه مطلوبيت انتظاري پرداخته شده است.يافته‌ها: نتايج به‌دست‌آمده حاكي از آن است كه ميزان جرايم محاسبه‌شده در نظريه اقتصاد رفتاري با جرايم در دنياي واقعي نزديك‌تر است؛ بنابراين، نتايج به‌دست‌آمده توجيه مناسبي براي انتخاب نظريه چشم‌انداز به‌جاي نظريه مطلوبيت انتظاري است و با اضافه شدن پارامتر اخلاق مالياتي ميزان جريمه مالياتي در هر دو تئوري كاهش مي‌يابد.اصالت/ارزش‌افزوده علمي: با توجه به اين‌كه اقتصاد سالم اقتصادي است كه بيش‌تر بر پايه ماليات بنا نهاده شده و در آن سعي شده باشد كه هزينه‌هاي دولت از طريق وصول ماليات تامين شود. براي دستيابي به اين مهم بايستي سيستم مالياتي كشور اصلاح شود.