خانوادۀ مدني از آرمان تا واقعيت (مورد مطالعه: خانواده‌هاي شهر رشت)

پژوهش حاضر به مطالعۀ خانوادۀ مدني در بين خانواده‌هاي شهر رشت مي‌پردازد. مشاركت‌كنندگان تحقيق شامل مردان و زنان شهر رشت بودند كه با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند با 35 نفر از آن‌ها مصاحبه شد. اين پژوهش از طريق روش كيفي، تكنيك تحليل مضمون و به‌كارگيري تكنيك مصاحبه انجام گرفت و مصاحبه با افراد تا رسيدن به اشباع نظري پيش رفت. يافته‌ها نشان داد كه به لحاظ گفت‌وگو سنخ‌هاي مختلف خانواده‌هاي موردمطالعۀ شهر رشت عبارت‌اند از: خانواده‌هاي گفت‌وگومحور، خانواده‌هاي مرزي و خانواده‌هاي مجادله‌محور. بر مبناي يافته‌ها، خانواده‌هايي كه سرمايه‌هاي فرهنگي و اجتماعي بيشتري داشته‌اند، متقارن‌تر و گفت‌وگومحورترند. علاوه‌براين، هرچند مشاركت‌كنندگان اظهار داشتند كه امروزه خانواده‌ها بيش از گذشته گفت‌وگومحورند، ولي در واقعيت و به‌صورت «اينجا-اكنوني» خانواده‌هاي مرزي و مجادله‌محور همچنان به حيات خود ادامه مي‌دهند. مصاحبه‌شوندگان شكل آرماني خانواده را در خصلت‌هايي از قبيل صداقت، احترام متقابل، توانايي ابراز احساسات، مشورت، گوش‌فرادادن به حرف ساير اعضاي خانواده، برابري، انتقادپذيري، قضاوت‌نشدن (پرهيز از پيش‌داوري) و ظرفيت بالا (داشتن ذهن باز) برساخت كرده‌اند كه شباهت‌هاي زيادي به مدل خانوادۀ دموكراتيك (مدني) آنتوني گيدنز دارد.