ارائه‌ي مدل تبييني رابطه‌ي جو ارگونومي و استرس شغلي با استفاده از رويكرد سيستم استنتاج فازي‌عصبي تطبيقي (ANFIS)

سابقه و هدف: جو ارگونومي نشان‌دهنده‌ي درك كاركنان از حمايت و تأكيد سازمان بر طراحي و اصلاح شغل به‌منظور بهبود «عملكرد عملياتي» و «سلامت و آسايش كاركنان» است. استرس شغلي مشكلي فزاينده در سراسر جهان است كه نه‌تنها بر سلامت و آسايش كارمندان، بلكه بر بهره‌وري سازمان‌ها نيز تأثير مي‌گذارد. مطالعه‌ي حاضر با هدف ارائه‌ي مدلي براي تبيين استرس شغلي با محوريت  جو ارگونومي با استفاده از رويكرد سيستم استنتاج فازي‌عصبي تطبيقي صورت گرفت. مواد و روش‌‌ها: اين تحقيق از نظر هدف، پژوهشي كاربردي است. جامعه‌ي آماري تحقيق حاضر كاركنان رسته‌ي بهداشتي‌درماني يكي از بيمارستان‌هاي شهرستان اروميه است. بدين منظور، تعداد 376 پرسش‌نامه‌ي استرس شغلي و جو ارگونومي از اين جامعه جمع‌آوري شد. به‌منظور تعيين پايايي از آلفاي كرونباخ استفاده شد.  سيستم استنتاج فازي‌عصبي تطبيقي (ANFIS) روش مناسبي براي حل مسائل غيرخطي، ابهامات و عدم قطعيت‌ها است. براي مدل‌سازي تحقيق حاضر از ANFIS استفاده شد.  مدل از طريق معيار‌هاي ارزيابي RMSE، MAE و R2 اعتبارسنجي شد. يافته‌ها: ميانگين جو ارگونومي بيمارستان 34.41 ± 122.69 و ميانگين استرس شغلي كاركنان  18.35 ± 96.13 برآورد شد. ضريب هم‌بستگي بين جو ارگونومي و استرس شغلي براي 376 داده، 0.63- به دست آمد. RMSE براي داده‌هاي آموزشي در روش خوشه‌بندي ميانگين فازي (FCM) مقدار 0.02 به دست آمد. نتيجه‌گيري: جو ارگونومي و ابعاد آن شامل عملكرد عملياتي و سلامت و آسايش كاركنان با استرس شغلي كاركنان به‌صورت معكوس، رابطه دارد. مدل ارائه‌شده در مقايسه با معيارهاي ارزيابي مدل مي‌تواند ميزان استرس شغلي كاركنان را با استفاده از جو ارگونومي و ابعاد مربوط به آن با ميانگين خطاي كمتري پيش‌بيني كند كه اين نشانگر دقت و قابليت اعتماد به مدل است. جا دارد كه مراتب تقدير و تشكر خود را به همه‌ي عزيزاني كه در انجام اين طرح پژوهشي ما را ياري كرده‌اند، تقديم كنيم.