بررسي رژيم‌هاي مالي و قيمت‌ نفت در ايران

نفت يكي از منابع طبيعي است كه قيمت آن در سال‌هاي اخير دچار نوسانات فراواني شده است. از طرف ديگر اثرات مالي قيمت نفت بر اقتصاد كه در دهه‌هاي گذشته بسيار مورد توجه قرار گرفته است. بر همين اساس، در اين مطالعه، از مدل VAR براي بررسي نحوه واكنش قيمت نفت به شوك مالي در دوره‌هاي اضطراب مالي كم و بالا استفاده گرديد. داده‌هاي مورد نياز مطالعه بصورت ماهانه طي دوره 1400-1380 از سايت مركز آمار ايران و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران جمع‌آوري شده است. نتايج تخمين با مدل VAR نشان داد كه اگر شاخص قيمت مصرف‌كننده به اندازه يك انحراف معيار افزايش يابد تا دوره دوم تاثيري بر فعاليت اقتصادي در ايران ندارد. از دوره سوم تا دوره هفتم روند صعودي و در نهايت نزولي و ميرا مي‌شود. اگر شاخص اضطراب مالي به اندازه يك انحراف معيار افزايش يابد، در دو دوره ابتدايي تاثير مثبت بر شاخص فعاليت اقتصادي دارد. از دوره سوم تا دوره دهم اين تاثير منفي و در نهايت ميرا مي‌شود. همچنين اگر به شاخص فعاليت اقتصادي شوك وارد شود، اين شوك در ابتدا باعث افزايش فعاليت اقتصادي و در ادامه باعث كاهش آن مي‌گردد. اگر شاخص فعاليت صنعتي به اندازه يك انحراف معيار افزايش يابد، فعاليت اقتصادي تا سه دوره تقريباً ثابت و در ادامه منفي و ميرا مي‌شود. اين در حالي است كه اگر قيمت نفت به اندازه يك انحراف معيار افزايش يابد، شاخص فعاليت اقتصادي در ايران در ابتدا افزايشي و سپس كاهشي و ميرا مي‌شود. در نهايت با شوك وارد شده از سمت مقدار توليد نفت، فعاليت اقتصادي تقريباً ثابت باقي مي‌ماند.