تأثير راهبرد تنوع‌بخشي بر كارايي بازارهاي سرمايه داخلي گروه‎هاي تجاري با تأكيد بر نقش تعديلي رقابت در بازار محصول

ادبيات حسابداري نشان مي‌دهد كه يكي از مهم‎ترين انگيزه‎هاي تنوع‎بخشي، ايجاد و دسترسي به بازارهاي سرمايه داخلي است. با توجه به نقش كليدي راهبرد تنوع‎بخشي در رفتار استراتژيك شركت‎ها، مطالعات در اين زمينه بيانگر نتايج متفاوتي است. از يك‌سو، با استناد به استدلال‎هاي نظري و تجربي، از تخصيص بهينه منابع داخلي به‌عنوان يكي از مزاياي اين بازارها ياد شده است. در سوي ديگر، تشديد مشكلات نمايندگي ناشي از اتخاذ راهبرد تنوع‌بخشي را به‌عنوان يكي از دلايل تخصيص ناكارآمد منابع داخلي در اين بازارها مي‌دانند. با اين حال، آنچه بايد به آن اشاره كرد اين است كه در بسياري از اين مطالعات، تنوع‌بخشي شركت‎هاي مستقل مورد بررسي بوده و تا حدودي كاركرد بازارهاي سرمايه داخلي ‌گروه‎هاي تجاري در شرايط اتخاذ راهبرد تنوع‎بخشي مورد غفلت قرار گرفته است. بنابراين، هدف اين پژوهش، بررسي تأثير راهبرد تنوع‎بخشي بر كارايي بازارهاي سرمايه داخلي گروه‎هاي تجاري در تخصيص منابع داخلي و عملكرد با در نظر گرفتن نقش تعديلي رقابت در بازار محصول است. به‌منظور دستيابي به هدف پژوهش، داده‎هاي 18 گروه تجاري كه شركت اصلي آنها در بورس اوراق بهادار تهران يا فرابورس پذيرفته شده‌اند، طي سال‎هاي 1394 الي 1400 جمع‎آوري و با استفاده از تحليل رگرسيون چندگانه مبتني بر داده‎هاي تركيبي مورد بررسي قرار گرفت. يافته‎هاي پژوهش نشان مي‎دهد كه راهبرد تنوع‎بخشي بر كارايي تخصيص منابع داخلي و كارايي عملكرد بازارهاي سرمايه‎ داخلي گروه‎هاي تجاري تأثير منفي و معنادار دارد. هم‌چنين، رقابت در بازار محصول رابطه‌ي راهبرد تنوع‎بخشي با كارايي تخصيص منابع داخلي و كارايي عملكرد بازارهاي سرمايه داخلي گروه‌هاي تجاري را تضعيف‌ مي‎كند.