تأثير محلول‌پاشي برگي و غوطه‌وري ميوه با اكسين و جيبرلين بر ويژگي‌هاي رويشي و زايشي توت‌فرنگي رقم ’گاويتا‘

توت فرنگي يكي از  ميوه هاي مهم و مغذي است كه قابليت كشت در مزرعه و گلخانه را دارا مي باشد. به‌منظور  بررسي تأثير هورمون ها بر رشد توت‌فرنگي رقم ’گاويتا‘ دو آزمايش در يك واحد گلخانه تجاري طراحي و اجرا شد. در آزمايش اول جيبرلين در غلظت هاي 50، 100 و150 ميلي گرم در ليتر و ايندول بوتيريك اسيد در غلظت هاي 20، 40 و 60 ميلي گرم در ليتر در مراحل رشدي (كدهاي 55، 60 و 65) براساس دستورالعمل جهاني BBCH  محلول پاشي شدند. آزمايش در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با 4 تكرار انجام شد. ميوه ها پس از رسيدن به مرحله قرمزي به‌صورت دستي برداشت شدند و به‌منظور آزمايش هاي تكميلي به آزمايشگاه هاي گروه علوم باغباني دانشكده مهندسي علوم باغباني و فضاي سبز دانشگاه تهران منتقل شدند. صفات رويشي و زايشي شامل سطح برگ، تعداد برگ، محيط تاج بوته، ارتفاع بوته، تعداد گل و ابعاد ميوه و صفات بيوشيميايي ميوه شامل: مواد جامد محلول، ميزان اسيد قابل تيتراسيون ميوه، آنتوسيانين، فعاليت آنتي اكسيداني، تركيبات فنلي كل، ميزان فعاليت آنزيم كاتالاز، آنزيم سوپر اكسيد ديسموتاز، ويتامين ث و رنگ ميوه مورد ارزيابي قرار گرفتند. جيبرلين در غلظت 50 ميلي گرم در ليتر ويژگي هاي رويشي بوته نظير: سطح برگ بوته، محيط تاج بوته، ارتفاع بوته و تعداد گل را بهبود بخشيد در حاليكه اكسين موجب كاهش بدشكلي ميوه تا 40 درصد شد و همچنين موجب افزايش در ميزان مواد جامد محلول، ميزان اسيد قابل تيتراسيون ميوه و ميزان فعاليت آنتي اكسيداني ميوه شد. در كل جيبرلين در غلظت 50 ميلي‌گرم در ليتر به‌منظور افزايش ويژگي هاي رويشي بوته و اكسين در غلظت 60 ميلي گرم در ليتر موجب افزايش ويژگي هاي ميوه شدند. در آزمايش دوم ميوه ها در محلول نفتالين استيك اسيد (NAA) با غلظت هاي 20، 40 و 60 ميلي گرم در ليتر و جيبرلين با غلظت هاي 25، 50 و 100 ميلي گرم در ليتر در مراحل رشدي ميوه براساس زمان كدهاي 70 (تشكيل ميوه) و 73 (ميوه سبز كوچك) دستورالعمل جهاني BBCH غوطه ور شدند. جيبرلين  در غلظت 100 ميلي گرم در ليتر موجب افزايش در اندازه ميوه، وزن ميوه، افزايش ويژگي هاي بيوشيميايي ميوه و كاهش بدشكلي ميوه تا 37.5 درصد شد. در حاليكه اكسين در غلظت 60 ميلي گرم در ليتر موجب افزايش ميزان آنتوسيانين ميوه، تركيبات فنلي كل ميوه و ويتامين ث شد. در كل جيبرلين با غلظت 100 ميلي گرم در ليتر و اكسين با غلظت 60 ميلي گرم در ليتر به‌منظور افزايش اندازه ميوه، وزن ميوه، ويژگي هاي بيوشيميايي ميوه و كاهش بدشكلي ميوه ها توصيه مي شوند.