تحليل عوامل مؤثر بر عملكرد زعفران

اين تحقيق به‌منظور بررسي عملكرد زعفران و عوامل مؤثر بر آن مانند سن مزرعه، روش آبياري، منبع آبياري، سطح كشت، سطح تحصيلات و سن كشاورز در بخش كدكن تربت حيدريه در سال1400 انجام شد. براي جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه و مصاحبه چهره به چهره با توليدكنندگان زعفران استفاده شد. در همين راستا از 447 نفر (در سطح 302 هكتار) از زعفران كاران پرسشنامه انجام شد. عملكرد زعفران 3.8 كيلوگرم كلاله خشك در هكتار بود كه نسبت به سال هاي گذشته كاهش داشت (كاهش 26 و 56 درصدي نسبت به سال هاي 1399 و 1398). براساس نتايج بيشترين عملكرد زعفران در مزارع چهار ساله (4.17 كيلوگرم در هكتار) مشاهده شد. براساس مطالعه حاضر مزارعي كه از آب رودخانه آبياري شده بودند از كمترين عملكرد (2.76 كيلوگرم در هكتار) برخوردار بودند. براساس تجزيه داده هاي تحقيق تفاوت چنداني بين عملكرد كلاله زعفران در آبياري تحت فشار (4.07 كيلوگرم در هكتار) و آبياري غرقابي (4.03 كيلوگرم در هكتار) مزارع مورد تحقيق وجود نداشت. عملكرد در مزارع زعفران با سن كشاورز رابطه عكس داشت، به‌طوري‌كه با افزايش سن، مزارعي كه تحت پوشش سن كشاورزان با سن بيشتر بود عملكرد كاهش پيدا كرد و مزارعي كه تحت پوشش مديريتي افراد جوان تر بود، عملكرد بيشتر بود. براساس نتايج مزارع زعفراني كه با مديريت كشاورزان بدون سواد كشت شدند داراي كمترين عملكرد (2.8 كيلوگرم در هكتار) و داراي تحصيلات دانشگاهي بيشترين عملكرد كلاله زعفران (5.1 كيلوگرم در هكتار) را داشتند. نتايج حاصل از داده هاي سطح كشت نشان داد با افزايش سطح زيركشت زعفران عملكرد آن كاهش يافته است (ضريب رگرسيون با مدل درجه اول 26 و درجه دوم 38 درصد بود). بر همين اساس كشت اين گياه براي خرده مالكين نسبت به عمده مالكين توصيه مي شود.