تأثير كاربرد برگي منابع مختلف كودي نانو كلات ( نيتروژن و پتاسيم) و كودهاي شيميايي (اوره و نيترات پتاسيم) بر عملكرد و خواص كيفي روغن زيتون رقم زرد

محدوده وسيعي از تركيبات كودي با فرمول‌ها و كارايي‌هاي مختلف در بازارهاي جهاني موجود مي‌باشد. علاوه بر كودهاي شيميايي مرسوم، كودهاي كمپلكس شده آلي در ابعاد نانو به‌عنوان يك نوآوري در بخش تغذيه كشاورزي محسوب مي‌شوند. بنابراين، براي ارزيابي تأثير چنين كودهايي در كشت و كار زيتون پژوهشي طي دو سال متوالي 1398 تا 1399 در يك باغ تجاري انجام گرفت. تيمارهاي تغذيه شامل پنج تيمار از تركيب عناصر نيتروژن و پتاسيم با دو منبع كودي نانو كود (نانو كود كلات نيتروژن و نانو كود كلات پتاسيم nano-NK) و كود شيميايي (اوره و نيترات پتاسيم NK) بود. مقدار كود استفاده شده از هر دو منبع شامل دو سطح از غلظت‌هاي 02/1 و 81/0 گرم در ليتر (N1K1  و nano-N1K1) و 36/1 و 08/1 گرم در ليتر (N2K2 و nano-N2K2) به‌ترتيب نيتروژن و پتاسيم خالص بود كه در چهار مرحله تورم جوانه، قبل از شكوفايي گل‌آذين، سخت شدن هسته ميوه و بعد از برداشت كنسروي ميوه روي درختان محلول‌پاشي برگي شد. درختان شاهد در همان مراحل زماني با آب محلول‌پاشي ‌شدند. نتايج نشان داد كه درختان تحت تيمار N2K2 داراي بالاترين عملكرد (43/36 كيلوگرم) بودند. از نظر محتواي عناصر معدني هر دو فرم كاربردي كود منجر به افزايش غلظت عناصر نيتروژن و پتاسيم برگ در دو زمان اندازه‌گيري يعني مراحل سخت شدن هسته ميوه و بعد از برداشت كنسروي ميوه در مقايسه با درختان شاهد شدند. بيشترين مقدار كلروفيل برگ مربوط به تيمار nano-N1K1 با ميانگين به‌ترتيب 60/2 و 48/2 ميلي‌گرم ‌بر گرم وزن تر در دو زمان اندازه‌گيري بود. تيمار  nano-N1K1در مرحله سخت شدن هسته ميوه و تيمار nano-N2K2 در مرحله بعد از برداشت كنسروي ميوه باعث افزايش مقدار كربوهيدرات برگ به‌ترتيب 39/1 و 48/1 برابر بالاتر از تيمار شاهد شد. تيمار nano-N1K1 با وجود عملكرد كمتر، نه تنها باعث افزايش درصد روغن شد بلكه منجر به بهبود خصوصيات كيفي روغن (اسيدچرب آزاد، ارزش پراكسيد، شاخص‌هاي K232، K270 و رنگيزه‌هاي روغن)، محتواي فنل كل، آنتي‌اكسيدان و پروفايل اسيد چرب نيز گرديد. با توجه به نتايج به‌دست آمده، در مجموع عملكرد ميوه تحت تأثير تيمار كودهاي اوره و نيترات پتاسيم در غلظت بالاتر و ويژگي‌هاي كيفي روغن زيتون متأثر از تيمار با غلظت پائين‌تر نانو كلات قرار گرفت.