كاربرد تمثيل در قطعه‌اي تعليمي به زبان ختني

ادبيات تعليمي يكي از سبك‏‌هاي مهم ادبي و از شاخه‏‌هاي پربار انواع ادبي محسوب مي‏شود كه با بيان هنرمندانه و با استفاده از ابزارهاي كارآمد ادبي همچون تمثيل به طرح مباحث تعليمي مي‏‌پردازد و پيام خاص خود را به مخاطبش انتقال مي‏‌دهد. آنچه در آثار ادبي تعليمي مي‏‌تواند پند و اندرزهاي اخلاقي را پررنگ‏تر كند، كاربرد ابزارهاي بلاغي براي ملموس كردن برخي مفاهيم انتزاعي و غيرحسي‏ است. در اين پژوهش به بررسي آرايه‏‌هاي ادبي در متني به زبان ختني مي‏‌پردازيم. زبان ختني يكي از زبان‌هاي ايراني ميانۀ شرقي است كه در مقايسه با ساير زبان‏‌هاي ايراني باستان و ايراني ميانۀ غربي كمتر مورد بررسي و پژوهش قرار گرفته‌است، مقالۀ حاضر بر آن است كه به بررسي آرايه‏‌هاي ادبي موجود در فصل دوم كتاب زمبسته بپردازد. كتاب زمبسته حاوي مطالب تعليمي و آموزه‏‌هاي بودايي مكتب مهايانه است. بنابراين، مي‏‌توان آن را در زمرۀ آثار تعليمي به‏‌شمار آورد و به‌كارگيري اين ابزارها در اين فصل از كتاب شايد بيانگر اين است كه نويسنده با استفاده از آنها سعي در تفهيم بهتر مطالب تعليمي به مخاطبان خود داشته‌است. همچنين، اين مطالعه نشان مي‏‌دهد كه زبان ختني نيز مانند ديگر زبان‏‏‌ها از چنين ابزارهاي بلاغي بي‏‌بهره نبوده‌‌‌‌‌‌‌است.