شاه‌قولي تبريزي و نقش او در ايجاد سبكِ ساز عثماني (مطالعه موردي: نقوش كاشي‏‏‌‌كاريِ سُنّت اُداسي در توپقاپي‏‌‌سراي)

تبادلات سياسي ـ فرهنگي ميان دو منطقۀ ايران و آسياي ‏‏‌‌صغير، با آغاز قرن دهم‏‏‌‌ هجري و سقوط حكومت تيموري و قدرت يافتن صفويان، مهاجرت نخبگان و انتقال برخي آثار فرهنگي ـ هنري ايران به تختگاه عثمانيان، به اوج خود رسيـد. يكي از مهم‏‏‌‌ترين جريان‏‏‌‌هاي هنري عثمانيان كه در اين دوره شكل گرفت، رواج  سبكِ ساز در طراحي است كه نخست در كاشي‏‏‌‌كاري‏‏‌‌هاي ابنيۀ مهم آن دوران، همچون توپقاپي‏‌‌سراي، و پس از آن، در انواع هنرهاي آن ديار به‏‏‌‌ كار رفت. اين تحقيق بر معرفي شاه‏‌‌قولي تبريزي، خالق سبكِ ساز عثماني، و جايگاه او در توسعۀ آن تأكيد دارد، و علاوه بر آن، به اين پرسش پاسخ خواهد داد كه آثار طراحي و نقوش كاشي‏‏‌‌كاري سُنّت اُداسي در توپقاپي‏‌‌سراي كه بر پايۀ سبكِ ساز و با نظارت شاه‏‌‌قولي شكل گرفته، بر چه كيفيتي استوار و نمايانگر چه ويژگي‏‏‌‌هايي است. نتايج كلي پژوهش، نشان مي‏‏‌‌دهد كه سبكِ ساز با ويژگي‏‏‌‌هاي خاصي چون برگ‏‏‌‌هاي كنگره‏‏‌‌دارِ سه‏‏‌‌تايي خميده و تيز، برگ‏‏‌‌هاي خنجري‏‌‌شكل، انواع گل‏‏‌‌هاي ختايي و سيمرغ و اژدها با رنگ‏‏‌‌هاي محدود و كم‏‏‌‌رنگ، به سبك طراحي تيموري، هويت مي‏‏‌‌يابد و براي نخستين‏‏‌‌بار به دست شاه‏‏‌‌ قولي در كاشي‏‏‌‌كاري توپقاپي‏‌‌سراي نمايان شده است. اين پژوهش در دسته پژوهش‏‏‌‌هايِ كيفي قرار مي‏‏‌‌گيرد و روش آن تحليلي‏‏‌‌ ـ ‏‏‌‌تطبيقي است.