اضافه شدن و حذف صامت /d/ بعد از صامت /r/ در كلماتي با هويت‌هاي دستوري مختلف

در طول تاريخ زبان فارسي بسياري از واژه‌ها دستخوش تحولات گوناگون شده است؛ از جملۀ اين تحولات، ظاهر شدن صامت غيراشتقاقي /d/ بعد از صامت /r/ در برخي كلمات است. اين پديده براثر نزديك بودن واجگاه اين دو صامت روي داده است. اين تحول از قرن چهارم به‌ بعد در شهرهاي خراسان، ماوراءالنّهر، سيستان و مركز ديده شده است. تحول ديگري كه موضوع مورد بحث اين مقاله است، حذف /d/ پس از صامت /r/ است. صامت /r/ به‌دليل نزديك بودن واجگاهش به واجگاه /d/ و براي سهولت تلفظ باعث حذف /d/ شده است. اين تحول نيز از قرن چهارم به ‌بعد در شهرهاي خراسان و ماوراءالنّهر و مركز رخ داده است. هردو تحول در كلماتي با هويت‌هاي دستوري مختلف ديده مي‌شود.