تحليل گونه‌هاي موسيقي در رباعيّات حميد سبزواري

حميد سبزواري، سرايندۀ سرودها و ترانه‌ها و اشعار ميهني و حماسي و انقلابي، در انواع قالب‌هاي شعري طبع‌آزمايي كرده و آثاري ارزشمند از خود به يادگار گذاشته است. آشناييِ شاعر با مسائل اجتماعي و انقلابي و سياسي كشور و، همچنين، روحيّۀ استكبارستيزي و حق‌طلبي و مردميِ‌ او سبب ممتازشدن جايگاه ويژۀ‌ اشعار پايداري و مذهبي‌اش شده است. سبزواري به رباعي نيز، كه از قالب‌هاي مورد توجّه شاعران است، عنايت داشته. در ديوان اشعارِ او، 152 رباعي موجود است كه از زواياي گوناگون قابل بحث و بررسي است. هدف از پژوهش حاضر بررسي موسيقيِ رباعيّات سبزواري، با استفاده از روش تحقيق تحليلي‌ـ‌بسامدي، و نشان‌دادنِ آن است كه موسيقي تا‌چه‌ميزان بر نظم‌آهنگ شعرِ او تأثير گذاشته و اينكه چگونه، با بهره‌بردن از ظرفيّت رديف و قافيه و ترفندهاي بديعي، معني شعرِ خود را به خواننده القا كرده است. بررسي رباعيّات شاعر نشان مي‌دهد كه او با كاربردِ رديف‌هاي فعلي و يك‌جزئي و ساده و همچنين قافيه‌هاي اسمي و بهره‌گرفتن از آرايه‌هاي تكرار، واج‌آرايي، جناس، ازدواج، تضاد، تلميحات (بينامتنيّت قرآني و روايي) و... به آهنگين‌بودن و زيبايي اشعارِ خود افزوده است.