در جست‌وجوي اصل و منشأ سندبادنامه: بررسي نسخِ گروه شرقيِ كتاب هفت دانا يا سندبادنامه‌ها

سندبادنامه يا قصه‌ هفت وزير داستاني است كهن و آموزنده با نشر گسترده و شهرت جهاني كه پيشينه‌ آن در قالب كتاب به ايران پيش از اسلام و ادبيات پهلوي بازمي‌گردد. برگردان‌ها و بازترجمه‌هاي گوناگون سندبادنامه گواه شهرت و اهميت اين اثر است كه در زمان خود يكي از توسعه يافته‌ترين ساختارهاي داستان در داستان را دارا بوده است. محور اصلي مقاله‌ حاضر بررسي قديمي‌ترين شواهد اين اثر (متونِ گروه شرقي سندبادنامه) است، بالاخص روايت موجود در كتاب صد و يك شب كه از چشم پژوهشگراني كه به اصل و منشأ سندبادنامه پرداخته‌اند دور مانده است. كشف نسبتاً جديد قديمي‌ترين نسخه‌ صد و يك شب و نزديكي تاريخي و فرهنگي سندبادنامه‌ آن با روايت اسپانيايي كهن از سندبادنامه، كه يكي ديگر از روايت‌هاي بسيار قديمي سندبادنامه است، در پذيرفته‌ترين نظريه‌ها داير بر انتقال اين كتاب از شرق به غرب ترديد به وجود مي‌آورد.