تحليل و بازنگري ادله احكام مربوط به بهره‌گيري از شعر نزد مذاهب فقهي

هدف اين پژوهش، واكاوي ادله فقهي بهره‌گيري از شعر نزد مذاهب فقهي پنجگانه حنفيه، مالكيه، شافعيه، حنابله و اماميه است. اين نوشتار با روش توصيفي و تحليلي ضمن استقراي ديدگاه‌هاي مذاهب فقهي پنجگانه در موضوعات مربوط به حكم اولي بهره‌گيري از شعر، حكم فقهي آن در حالات مختلف، از جمله در حال طواف خانه خدا، در مسجد و نيز حكم به‌نظم‌درآوردن قرآن و حكم پذيرش شهادت شاعر، بررسي و به طرح ادله و ديدگاه‌هاي مختلف مي‌پردازد. نتيجه اينكه اصل در حكم تكليفي بهره‌گيري از شعر اباحه است، اما در حالات مختلف، احكام متناسب آن را به خود مي‌گيرد. بهره‌گيري از شعر در مسجد و در حالت طواف، تابع معاني و محتواي آن است. به‌نظم‌درآوردن نصوص قرآني به اتفاق مذاهب فقهي، غير‌مشروع، ولي به‌نظم‌درآوردن معاني قرآن اعم از ترجمه و مفهوم تفسيري آن نزد جمهور فقيهان مذاهب، مشروع است. تضمين و اقتباس از آيات قرآني در قالب نظم شعري نيز نزد جمهور مذاهب فقهي - بجز مالكيه در قول مشهور و برخي از فقيهان ديگر مذاهب - جايز است. شعر حرام، موجب عدم پذيرش شهادت مي‌گردد.