تأملي بر نظريۀ اصالتين

موضوع اصلي پژوهش حاضر، بررسي و نقد «نظريۀ اصالتين» است. اين موضوع بنيادي بوده و كمتر به آن پرداخته شده است. بنابر نظر مشهور فلاسفه، اصالت به معناي عينيّت و خارجيت داشتن، منشأ آثار بودن و متن واقعيت تشكيل دادن است؛ بنابراين، كساني كه مدعي‌اند وجود و ماهيت، مصداق و حقيقتي خارجي دارند، قائل به اصالتين شده‌اند. مهجوربودن اين نظريه سبب شده است برخي از مهم‌ترين طرفداران آن، با تطوّر و تغيّر نام اصالتين به نام‌هايي چون اصالت ماهيت يا اصالت وجود، «نظريۀ اصالتين» را مطرح كنند كه در ضمن آن به‌حسب ارتباط مصاديق وجود و ماهيت، تفاسير متفاوتي شده است. در اين مقاله، سه تفسير از اصالتين ارائه مي‌شود. رجبعلي تبريزي در عين حال كه وجود را امري خارجي دانسته است، آن را فرع بر ماهيت مي‌داند. احمد احسائي قائل است كه وجود و ماهيت به‌صورت تركيبي انضمامي، وحدتي را در خارج به همراه دارد. غلامرضا فياضي، وجود را متحقّق بالذّات و ماهيت را به تبع وجود (بغيره) در خارج موجود مي‌داند و بين آن دو هيچ تغاير خارجي قائل نيست. پس از طرح اين تفاسير سه‌گانه، ادلۀ قائلين به اصالتين بررسي و نقد مي‌شود و در پايان نيز، مهم‌ترين نقدهاي طرفداران اصالت وجود، تقرير و ارزيابي مي‌شوند.موضوع اصلي پژوهش حاضر ، بررسي و نقد « نظريۀ اصالتين » است. اين موضوع بنيادي بوده و كم تر به آن پرداخته شده است. بنابر نظر مشهور فلاسفه، اصالت به معناي عينيّت و خارجيت داشتن، منشأ آثاربودن و متن واقعيت تشكيل دادن است. بنابراين كساني كه مدعي اند وجود و ماهيت، مصداق و حقيقتي خارجي دارند، قائل به اصالتين شده اند. مهجور بودن اين نظريه سبب شده است كه برخي از مهم ترين طرفداران آن، با تطوّر و تغيّر نام اصالتين به نام هايي چون اصالت ماهيت يا اصالت وجود، «نظريۀ اصالتين» را مطرح نمايند كه در ضمن آن به حسب ارتباط مصاديق وجود و ماهيت، تفاسير متفاوتي شده است. در اين مقاله ، سه تفسير از اصالتين ارائه مي شود؛ رجبعلي تبريزي در عين حال كه وجود را امري خارجي دانسته، آن را فرع بر ماهيت مي داند؛ احمد احسائي قائل است كه وجود و ماهيت به صورت تركيبي انضمامي، وحدتي را در خارج به همراه دارد؛ غلامرضا فياضي، وجود را متحقّق بالذ ّ ات ، و ماهيت را به تبع وجود (بغيره) در خارج موجود مي داند و بين آن دو هيچ تغاير خارجي قائل نيست. پس از طرح اين تفاسير سه گانه، ادلۀ قائلين به اصالتين مورد بررسي و نقد قرار مي گيرد و در پايان نيز، مهم ترين نقدهاي طرفداران اصالت وجود، تقرير و ارزيابي مي گردد.