تغييرات زماني و مكاني مانگروهاي گواتر و نايبند و برآورد شدت فعاليت‌هاي صيادي مؤثر بر اين زيستگاه‌ها در خليج فارس و درياي عمان

اكوسيستم‌هاي مانگروها داراي خدمات اكوسيستمي فراوان هستند و نقش بسزايي در پايداري اكوسيستم ساحلي ايفا مي‌كنند. بنابراين، هدف از اين تحقيق، بررسي روند تغييرات زماني و مكاني عرصه رويشگاهي مانگروهاي پارك ملي دريايي نايبند و منطقه حفاظت‌شده باهوكلات و همچنين تعيين شدت فعاليت‌هاي صيادي به‌عنوان تهديدات انساني پيش روي اين مانگرو است. به‌منظور بررسي روند تغييرات زماني و مكاني مانگروها در رويشگاه‌هاي مورد مطالعه، چهار شاخص گياهي NDVI، SAVI، LAI و RVI محاسبه و تغييرات آنها در بازه سال‌هاي 1990 تا 2019 بررسي شد. براي تعيين شدت فعاليت‌هاي صيادي، پس از تهيه نقشه گستره رويشگاه‌هاي مانگرو، 189 و 391 سلول شبكه با ابعاد 4×4 كيلومتر در سطح آب‌هاي ناحيه كرانه دربرگيرنده مانگروهاي خليج نايبند و گواتر ترسيم و داده‌هاي مربوط به موقعيت جغرافيايي و تعداد شناورهاي موجود در بنادر صيادي استان بوشهر و سيستان و بلوچستان تهيه شد. نتايج حاصل از اين بررسي، افزايش مساحت را در همه مانگروهاي مورد مطالعه در حدفاصل سال‌هاي 1990 تا 2019 نشان داد. اين افزايش به‌طور متوسط در خليج نايبند، رويشگاه بيدخون از 32.96 تا 123.93 هكتار مشاهده شد و همچنين در خليج گواتر از 275.76 تا 396.72 هكتار بوده است. برداشت از سرشاخه‌ها توسط جامعه محلي، ورود آلودگي‌هاي صنايع نفت و گاز، گردشگري و ورود زباله‌هاي تجزيه‌ناپذير به‌دليل نزديكي اين رويشگاه به مناطق مسكوني از جمله مهم‌ترين دلايل كاهش مانگروهاي اين منطقه در بازه 2000 تا 2010 است. در خليج گواتر نيز آبزي‌پروري به‌عنوان عامل اصلي در تغيير هيدرولوژيك منطقه و كاهش اين جنگل‌ها بعد از سال 2015 تاكنون بوده است. افزايش دما و افزايش سطح آب دريا به‌عنوان مهم‌ترين عوامل در افزايش استقرار و عرصه رويشگاهي مانگروهاي مورد مطالعه است. همچنين نتايج نشان داد كه با توجه به وضعيت فعلي رويشگاه‌هاي مانگرو، پراكنش جغرافيايي بنادر و تعداد شناور و قايق‌هاي صيادي موجود در اين بنادر، مانگروهاي رويشگاه گواتر نسبت به رويشگاه نايبند در معرض شدت فعاليت صيادي بالاتري قرار دارند.