تحليل توزيع زماني و مكاني ابرناكي در حوضه آبريز درياچه اروميه

هدف از اين پژوهش بررسي تغييرات زماني و توزيع مكاني پوشش كلي ابرناكي در حوضه‌ي آبريز درياچه‌ي اروميه مي‌باشد. به منظور رسيدن به اهداف اين تحقيق از داده‌هاي مشاهداتي پوشش كلي ابرناكي در 5 ايستگاه منتخب هواشناسي و از محصول پوشش كلي ابرناكي (CFFCM) سنجنده موديس(ترآ و آكوا) استفاده شد. مقادير ابرناكي مشاهداتي منطبق بر استاندارد ايكائو (ICAO) به پنج كلاسۀ آسمان بدون ابر، كمي ابري، قسمتي ابري، نيمه‌ابري و تمام ابري طبقه‌بندي ‌شده و به بررسي تغييرات ابرناكي پرداخته شد. همچنين به منظور بررسي ارتباط بين پوشش كلي ابرناكي با عناصر بارش، دما، تبخير و ساعات آفتابي از آزمون همبستگي پيرسون استفاده شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه در منطقه مورد مطالعه اغلب آسمان صاف (28.7%) و كمي ابري (23.9%) است و تنها در حدود 30 درصد از موارد شرايط نيمه‌ابري و تمام ابري مشاهده مي‌گردد. در بررسي روند فراواني رخداد هر يك از كلاسه هاي ابرناكي مشخص شد كه در اغلب موارد روند افزايشي در كلاسه هاي صاف و كمي ابري و در مقابل روند كاهشي در كلاسه‌هاي نيمه‌ابري و تمام ابري رخ داده است. مطالعه ضرايب همبستگي بين پوشش كلي ابرناكي با پارامترهاي اقليمي نشان داد رابطۀ مستقيم و معني داري بين ابرناكي با بارش سالانه و رابطه معكوس با دما، تبخير و ساعات آفتابي وجود دارد كه اين رابطه در مورد دماي سالانه ضعيف تر از بقيۀ پارامترها بوده و همچنين رابطه هاي ايجاد شده با داده هاي مشاهداتي منطقي تر از داده هاي ماهواره اي است. بررسي پراكندگي مكاني ميانگين ابرناكي فصلي نشان داد ابرناكي در فصل زمستان و پاييز با فصل بهار و مخصوصاً تابستان متفاوت است. بالاترين مقدار ابرناكي زمستانه (تابستانه) در نيمه جنوبي (شمالي) حوضه آبريز درياچه اروميه مشاهده مي‌گردد و اين چينش با جريان هاي همديدي فصلي و پراكندگي ارتفاعات انطباق دارد.