تجلي كلام شيعي در تعليقات امام خميني (ره) بر مقدمه قيصري

اساساً خاستگاه‌هاي كلامي عارفانِ پيرو مذاهب اسلامي در آرا و چه‌بسا در كشف و شهود آنان تأثيرگذار است. بر اين اساس، قيصري در بيان مصاديق مكاشفات و كرامات متأثر از انديشه‌هاي كلامي اهل سنت است. سيد حيدر آملي نيز به‌عنوان يك عارف شيعي، رسول خدا(ص) و اهل‌بيت او را برتر از ديگر پيامبران و اوليا و برگزيده اهل عالم و كامل‌ترين آن‌ها مي‌داند. ازنظر امام خميني نيز علي (ع) صاحب ولايت مطلقه كلي است و ولايت باطن خلافت است و ولايت مطلقه كلي باطن خلافت دنيايي است. با اين حال، عرفان شيعي تفاوت ماهوي با عرفان اسلامي در جهان اهل سنت و جماعت ندارد، البته فرقي اساسي در مصاديق انسان كامل وجود دارد كه به اعتقاد عرفاي شيعه، دوازده امام، مصاديق اصلي و حقيقي انسان‌هاي كامل هستند و اين مشابهت در مفاهيم، نشانگر هم افق بودن تشيع و عرفان در مبحث ولايت است.شايد بتوان گفت عرفان شيعي ـ اگر معناي محصلي داشته باشد ـ بيشتر حاصل تبلور انديشه‌هاي كلامي شيعي در بيان مصاديق انسان كامل است چراكه عرفان شيعي اساساً تعليقه‌اي بر عرفان اسلامي در جهان اهل سنت و جماعت است و اصولاً در مباني عرفاني، تفاوت چنداني با آن ندارد مگر در تعيين مصداق انسان‌هاي كامل. بدين‌سان در اين مقاله، تجليات كلام شيعي را در نگاه حكيم و عارف شيعي معاصر، امام خميني، بر اساس تعليقات او بر مقدمه عارف اهل سنت، شرف‌الدين قيصري، مورد بررسي، تحليل و نقد قرار مي‌دهيم.