بررسي ديدگاه‌هاي عرفاني امام خميني (ره) در باب خودسازي: اصول، عناصر، ضرورت و موانع آن

امام خميني انسان را از آغاز، انسان بالفعل نمي‌داند؛ بلكه او را موجودي بي‌نهايت توصيف مي‌كند كه با فعليت بخشيدن به انسانيت بالقوّه، كمال وجودي خود را حاصل مي ‌كند. فطرت انسان تا پيش از آلوده شدن به احكام طبيعت، نوراني بوده و فعليت‌بخشي به انسانيت، به‌منزله بازگشت به فطرت اصيل است. آنچه در اين مقال با عنوان «خودسازي» مطرح مي‌ شود به معني حصول پاكي نخستين است كه ولادت ثانويه انسان را در پي دارد. خودسازي مستلزم اعراض از مشتهيات نفساني و انتقال از حيات نفساني و غير الهي به حيات الهي و وجه رباني است. اين فرايند به بيان مختلف در آراي امام خميني موردبحث قرارگرفته است. نقطۀ آغاز خودسازي، «خويشتنِ» سالك است اين خويشتن، وقتي منطبق با الگوي فطرت اصيل شد، خودي تعالي‌يافته و الهي خواهد بود كه ثمرات درون فردي و برون فردي به دنبال خواهد داشت. حصول اين تعالي از حيث تشبه به خالق و تخلق به اخلاق الهي ضرورت دارد؛ اما در نيل به اين درجات موانعي نيز وجود دارد كه در اين مقال بررسي خواهد شد.