بررسي و ارزيابي نظريه‌هاي قدرت دريايي و ارائه مدل نظري

در دو دهه اول قرن بيست و يكم، شاهد تغييرات و تحولات عظيمي در استراتژي دريايي كشورها، محيط ژئوپليتيكي درياها و نظام بين المللي هستيم. قدرت دريايي كشورها بايد با اين تحولات هماهنگ باشد. امروزه ديدگاه صرف نظامي از قدرت دريايي، با اهداف چندگانه و استراتژي دريايي و ملي كشورها هم خواني ندارد. بررسي پيشينه نظريه هاي قدرت دريايي بيانگر آن است كه اين نظريه ها در قالب تشريح ماهيت قدرت دريايي، عوامل و عناصر آن و يا ارائه مدل بوده است. اين تحقيق با بهره گيري از روش توصيفي - تحليلي، نظريه هاي قدرت دريايي را از لحاظ ساختار و محتوا، ارزيابي و عوامل و عناصر قدرت دريايي را در قالب مدل نظري پيشنهاد كرده است. يافته هاي تحقيق و مدل نظري حاصل از آن، نشان مي دهد كه قدرت دريايي از 7 عامل يا مؤلفه: جغرافيايي و سرزميني؛ ژئوپليتيكي؛ انساني و اجتماعي؛ اقتصادي و صنعتي؛ نظامي؛ سياسي و نهادي (داخلي و بين المللي)؛ تكنولوژيك و فن آوري اطلاعات، شكل يافته است. هر يك از اين عوامل به تعدادي نماگر يا عناصر تقسيم مي گردد. عوامل 7 گانه قدرت دريايي با يكديگر تعامل دارند و تفكيك آنان از يكديگر سخت است؛ به عبارت ديگر قدرت دريايي محصول تركيبي از اجزاء به هم پيوسته و خروجي عوامل 7 گانه است.