شناسايي، ساختار جوامع و الگوي پراكنش پرتاران در خور تياب-خليج فارس

تراكم و تغييرات فصلي جوامع پرتاران خور تياب استان هرمزگان، طي يك سال از فروردين 1394، مورد بررسي قرار گرفت. نمونه‌برداري از 4 ايستگاه، به‌وسيلة ون وين گرب (0/04 متر مربع)، با سه تكرار صورت گرفت. ميانگين كل تراكم پرتاران خور تياب (± انحراف معيار) 193/06±226/04عدد در مترمربع محاسبه گرديد. 21 خانواده، 28 جنس و 39 گونه شناسايي شدند. از ميان پرتاران، خانوادة Cossuridae داراي حداكثر درصد فراواني (38/8%) بود. بيشترين مقدار شاخص مارگالف در ايستگاه 1 (4/6) و كمترين ميزان در ايستگاه 2 (2/8) مشاهده شد. حداكثر مقدار شاخص شانون در ايستگاه 3 (2/7) و حداقل مقدار آن در ايستگاه 1 (2.2) ثبت گرديد. نتايج آزمون چندمتغيرة CAP، ارتباط اثرگذار شاخص‌هاي محيطي آب و رسوب همچون دما، شوري، اكسيژن، مواد آلي كل، لاي، ميزان كلرفيل a، Po4 و No3 را بر پراكنش پرتاران غالب نشان داد و  مشخص گرديد كه گونة Aglaophamus malmgreni گونة شاخص ايستگاه 4 در كلية فصول است. مهمترين شاخص‌هاي اثرگذار بر پراكنش اين گونه، مواد آلي، لاي و غلظت نيترات بودند. همچنين گونة Cossura longocirrata گونة غالب ايستگاه 2 در فصل بهار بود و  ميزان اكسيژن و افزايش غلظت آن با الگوي پراكنش اين گونه ارتباط تنگاتنگي نشان داد اين در حالي‌است كه در همين ايستگاه در فصل تابستان حضور غالب گونة Prionospio steenstrupi  مشاهده شد و ميزان كلروفيل a يك عامل مؤثر در پراكنش اين گونه مبود. در اين بررسي مشخص گرديد گونه‌هايCossura spp.  وNephtys spp.، شاخص آب‌هاي گرم با غلظت بالاي فسفات و پرتاراني مقاوم به كمبود اكسيژن هستند. در اين بين، فسفات، مهمترين عامل اثرگذار بر پراكنش گونة غالب Prionospio banyulensis در ايستگاه‌هاي 1 و 3 بوده است. نتايج نشان دادند كه خور تياب داراي تنوع زيستي بالا، پراكنش متعادل جمعيت پرتاران و گونه‌هاي غالب حساس به آلودگي و استرس‌هاي محيطي است، و نوسان جوامع پرتاران، تحت تأثير نوسان فصلي و شاخص‌هاي كيفي آب و رسوب در اين اكوسيستم آبي قرار دارد.