كاربرد فرآيند تحليل سلسله مراتبي در شناسايي بهترين روش آبياري (مطالعه موردي: اراضي حكم‌آباد، شهر تبريز)

سيستم آبياري به‌عنوان يكي از عوامل اصلي در توليد محصولات كشاورزي، نقش به‌سزايي در بهبود عملكرد محصول و بهره‌وري آب كشاورزي دارد. طبيعي است كه انتخاب نوع سيستم آبياري مناسب براي هر منطقه و محصول، اهميت فراواني دارد. در مطالعه حاضر، براي انتخاب بهترين سيستم آبياري در اراضي كشاورزي حكم‌آباد شهر تبريز، از فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) در بين انواع سيستم‌هاي آبياري باراني شامل كلاسيك ثابت، جابه‌جايي دستي، آب‌فشان چرخ‌دار، قرقره‌اي، دوار مركزي، خطي و سيستم‌هاي آبياري موضعي شامل تيپ، قطره‌اي، مه‌پاش و بابلر كم‌فشار و همچنين سيستم‌هاي آبياري سطحي شامل آبياري غرقابي، كرتي، نواري، نشتي مكانيزه و نشتي استفاده شد. در اين مطالعه از معيارهاي فني، اجتماعي، اقتصادي، اجرايي، بهره‌برداري، زيست‌محيطي و گردشگري كشاورزي براي انتخاب مناسب‌ترين سيستم آبياري در منطقه مورد مطالعه استفاده شد. نتايج فرآيند تحليل سلسله مراتبي نشان داد كه در بين معيارها و زيرمعيارهاي انتخابي، معيار گردشگري كشاورزي و زيرمعيار جذابيت گردشگري بيشترين تأثير و معيار فني و زيرمعيار امكان خودكارسازي كمترين تأثير را در انتخاب نوع سيستم آبياري ايفا مي‌نمايند. در اين مطالعه، سيستم آبياري كرتي با امتياز 6/53 به‌عنوان بهترين گزينه براي منطقه مورد مطالعه انتخاب شد. همچنين از بين روش‌هاي آبياري باراني، سيستم كلاسيك ثابت با امتياز 4/34 و از بين روش‌هاي آبياري موضعي، سيستم تيپ با امتياز 3/82 به‌عنوان گزينه‌هاي ديگر براي اراضي كشاورزي حكم‌آباد شهر تبريز در نظر گرفته شد.