تحليل ويژگي‌هاي مضموني و ساختاري نقاشي‌هاي مشهدي آقاجان لاهيجاني در بقعۀ آقا سيدعلي (متعلق محله-لاهيجان)

ديوارنگاره‌هاي بقاع متبركه در استان گيلان مجموعه‌اي مصور از تاريخ و روايات مذهبي شيعيان است. اين نقاشي‌ها كه غالباً در ارتباط با واقعه‌ عاشورا بوده و توسط نقاشان محلي و گمنام نقاشي شده‌اند، حاوي ارزش‌هاي تجسمي و بصري فراواني در حوزه‌ هنر ايراني- اسلامي هستند. هدف اين مقاله، شناخت ويژگي‌هاي مضموني و ساختاري نقاشي‌هاي مشهدي آقاجان لاهيجاني در بقعه‌‌ آقا سيدعلي واقع در روستاي «مُتِعَلِّق‌محله» و مطالعه و بررسي رابطه‌ ميان داستان‌ها با نقاشي‌ها در اين مكان مذهبي است. سؤال اين است كه ويژگي‌هاي مضموني و ساختاري نقاشي‌هاي بقعه‌ مذكور، چيست؟ يافته‌هاي اين پژوهش كه از نوع كيفي و به روش توصيفي- تحليلي انجام شد، نشان مي‌دهد كه يكي از ويژگي‌هاي بارز نقاشي‌هاي اين بقعه، بيان صريح و بي‌واسطه هنرمند در نمايش مضامين مذهبي و عاميانه است. در واقع او روايات را آن‌گونه كه مردم كوچه و بازار مي‌انديشيدند به تصوير كشيده و با ايجاد هماهنگي ميان مضمون و ساختار نقاشي، ميان مخاطبان و اثر هنري، اشكالي از ارتباط ديني و عاطفي پديد مي‌آورد. وفاداري به سطح دو بعدي همچون نگارگري، خصوصيات قراردادي چهره‌ها و عناصر تصويري، هماهنگي رنگي با استفاده از چند رنگ، از ويژگي‌هاي ساختاري آثار اوست. همچنين شرح داستان مذهبي، توام با احساس فردي نقاش، ايمان و تخيل و همچنين نشان‌دادن موضع قدرت و پيروزي قهرمانان مذهبي، همچون شاهان از پيش پيروز، علي‌رغم اينكه آنها به شهادت خواهند رسيد، از ويژگي‌هاي مضموني آثار اوست.