بررسي تأثير تغيير كاربري زمين بر هويت شهري نمونه موردي خيابان ارگ مشهد

هدف: تغيير هويت شهر در گذر زمان امري بديهي است؛ اما در اين گذر، مي‏‌بايست ابعاد بالنده‌‏تري از آن به نمايش درآيد. بخشي از اين موضوع به تغييرات كاربري‌هاي شهري مرتبط است. خيابان ارگ در شهر مشهد از جمله محورهاي اصلي در توسعه كالبدي اين شهر در اوايل سده ۱۴ هجري بوده است. تنوع كاربري‌هاي فرهنگي و تفريحي، منجر به شكل‌گيري هويتي منحصر به ‌فرد از اين خيابان شده ‏بود كه با گذشت زمان و رشد شتابان شهري دچار تغيير شده است. اين مقاله با شناسايي مؤلفه‌هاي هويت‌بخش مصنوع در گذشته و امروز به دنبال تأثير تغيير كاربري‌هاي شهري بر ميزان هويت‌بخشي در اين خيابان است.روش و داده‌ها: روش تحقيق توصيفي - تحليلي و متغيرهاي آن نيز شامل كاربري‌هاي شهري محدوده از نظر وسعت و تعداد در گذشته و حال بوده است كه در چارچوب مدل مفهومي تحقيق تنظيم يافته است. گردآوري اطلاعات به‌صورت پيمايش ميداني در ارتباط با مطالعات اسنادي انجام شد. نظر به خروج ساكنان اوليه از بافت، در گام اول با شناسايي ۱۰۰ نفر از افراد خبره محلي و تكميل پرسش‌نامه از آن‌ها، جايگاه عناصر هويتي اين خيابان در گذشته و حال با استفاده از روش‌هاي آمار استنباطي (خي‏دو، ويلكاكسون و مكبث) مورد تحليل قرار گرفت.يافته‌ها: نتايج بيانگر آن بود كه محور هويت‌بخش خيابان ارگ در گذشته كاربري‌هاي مذهبي و فرهنگي بوده كه در طول زمان با تغييرات رخ داده به سمت كاربري‌هاي اداري تمايل پيدا كرده است. يافته‌هاي تكميلي حاكي از آن بود كه با تغيير كاربري‌ها، هويت خيابان ارگ نيز دچار تغيير شده است.نتيجه‌گيري:  تغيير كاربري اراضي مي‌تواند ابعاد هويتي مكان و فضاي شهري را به شدت متاثر از خود كند و سبب ارتقاي يا تنزل جايگاه آن شود.نوآوري: نتايج اين مطالعه مي‌تواند مديريت شهري را نسبت به اثرات تغييرات كاربري اراضي بر هويت شهري آگاه كند.