امنيتي سازي در فضاي پسا كپنهاگي: مبادي و چالش ها

نظريه امنيتي‌سازي يكي از پر كاربرد‌ترين نظريات امنيتي معاصر است كه توسط پژوهشگران در تبيين پديده‌ها و مسائل مختلف امنيتي به كار گرفته شده است. اين نظريه كه ابتدا توسط مكتب كپنهاگ ارائه شد، همچنان در معرض اصلاح و نوآوري است تا با پوشاندن نقاط ضعف نظري و اجرايي خود قابليت كاربردي خود را ارتقا بخشد. مقاله حاضر با تكيه بر مطالعات اسنادي درصدد توضيح بخشي از اين تلاش‌ها و تبيين برخي از اين نوآوري‌ها است كه با عنوان نظريه‌پردازان «پسا كپنهاگي» مشهور شده‌اند. نگاه اين انديشمندان به امنيتي‌سازي بيشتر از آبشخور نظريات جامعه‌شناسانه سيراب شده و آنها درك برساخت‌گرايانه از امنيت را وسعت بخشيده اند. آنها علاوه بر نقش كنش گفتاري، از نقش بافت در تقويت يا تضعيف امنيتي‌سازي سخن گفته، خواهان توجه بيشتر به نقش مخاطب در فرايند امنيتي‌سازي بوده و تصويري پيچيده‌تر و كامل‌تر از امنيتي‌سازي ارائه مي‌نمايند. آنها همچنين سعي دارند با تمركز بر مسائل روش‌شناسي، قابليت كاربردي سازي اين نظريه را ارتقا بخشند. با اين حال، ماهيت هيبريدي نظريه، زمينه‌وندي آن، مشكلات روش‌شناسانه و برخي ابعاد مغفول نظريه از مهم‌ترين چالشهايي هستند كه مشكلاتي را در حوزه نظر و عمل براي آن فراهم نموده است.