نظم منطقه اي خاورميانه در پرتو روابط ايران و عربستان؛ توصيف گذشته، تبيين حال و پيش بيني آينده

چرايي و چگونگي حاكم شدن گونه خاصي از نظم در ساختار امنيتي مناطق و شناسايي متغيرهاي موثر در اين فرآيند از جمله پرسش‌هاي مهم مطالعات امنيتي است. در بسياري از متون كلاسيك روابط بين الملل، نظم و امنيت منطقه‌اي ذيل روابط قدرت هاي بزرگ تعريف شده است. پژوهش حاضر اما سطح تحليل منطقه‌اي را در بررسي پرسمان امنيت منطقه‌اي حائز اهميت دانسته و بر اين ديدگاه استوار است كه ساختار امنيتي مناطق در كنار تاثيرپذيري از نقش آفريني قدرت‌هاي بزرگ مبتني بر كنش بازيگراني در سطح منطقه است كه اهداف امنيتي خود را بر اساس روندهايي از ثبات و همكاري يا ناامني و تعارض تعريف مي‌كنند. در اين راستا هدف اصلي پژوهش توصيف گذشته، تبيين حال و ترسيم آينده ساختار امنيتي خاورميانه با تمركز بر الگوهاي تعارض و همكاري ايران و عربستان به عنوان دو بازيگر اصلي محيط امنيتي خاورميانه است. پرسش اصلي اين است كه رقابت‌هاي منطقه‌اي ايران و عربستان چه تاثيري بر ساختار امنيتي خاورميانه داشته و آينده اين ساختار متاثر از رقابت دو كشور چگونه است؟ فرضيه‌اي كه در پاسخ به اين پرسش مطرح مي‌شود پويش‌هاي منطقه‌اي و مناسبات امنيتي متقابل ايران و عربستان را عاملي مهم در شكل‌گيري و تحول ساختار امنيت منطقه‌اي دانسته و معتقد است مناسبات امنيتي دو كشور متغيري تعيين كننده در آينده نظم منطقه‌اي خاورميانه است. روش انجام پژوهش تحليل كيفي با بهرمندي از روش رديابي فرآيند است. متغير وابسته پژوهش ساختار امنيتي خاورميانه و متغير مستقل الگوهاي تعارض و همكاري ايران و عربستان در دوره‌هاي تاريخي مشخص است.