معيار پذيرش روايات در انديشۀ وحيد بهبهاني

پيروزي مكتب اجتهاد بر مكتب اخباري‌گري، بيش از هر چيز، متأثر از قدرت علمي و خطابه و شاگردپروري وحيد بهبهاني است. اجتهادي كه وي طرح‌ريزي كرد، هرگز ادامۀ الگوي فكري محقق اردبيلي نبود؛ بلكه با توسعه‌ در پذيرش روايات همراه بود. وي در مواجهه با اخباري‌گري، اجتهاد را كه زاييدۀ نياز جامعۀ علمي بود، به رسميت شناخت و به‌جاي تأكيد بر معلوم‌الصدوربودن مصادر روايي، بر معلوم‌الإعتباربودن روايات مصنفات اماميه تأكيد كرد. پرسش اصلي اين پژوهش اين است كه مهم‌ترين مباني وحيد بهبهاني در مواجهه با حديث چه بوده و چگونه به رويكرد خود دست يافته است؟ نظريۀ انسداد، مهم‌ترين ابزار وي در گسترش دايرۀ پذيرش اخبار بوده است؛ براين‌اساس، علاوه بر خبر صحيح، حجيت اخبار موثق و حسن و قوي را توجيه كرده و براي اثبات وثاقت راوي، ظن را، هرچند ضعيف، كافي دانسته است. اين نظريه، با استقبال متأخران از وي مواجه نشد. ديگر ابزار مهم وحيد بهبهاني براي گسترش دايرۀ پذيرش روايات، جبران ضعف سند با عمل اصحاب، بوده است. به‌اين‌ترتيب، وي با طرح نظريۀ انجبار، از ميان اقسام چهارگانۀ احاديث (صحيح، حسن، موثق و ضعيف) فقط روايات ضعيف غيرمنجبر را حجت ندانسته است.