نقد نظريۀ حجب وارث مسلمان از ارثبردن وارث كافر

ازجمله مقررات مهم مالي، ارث‌بردن انسان‌ها از يكديگر درصورت وجود شرايط است كه همواره در بين ملل و پيروان اديان آسماني رايج بوده است. در شريعت اسلامي با تشريع احكام دقيق، مراتب و طبقات ارث‌بَران و سهم هركدام تبيين شده است. بر پايۀ عموم آيات ارث، همۀ افراد واجد شرايط، صرف‌نظر از وابستگي ديني، از يكديگر ارث مي‌برند. اين عمومات، به‌اتفاق فقهاي فريقين، با ادله‌اي قطعي، يعني روايات دال بر ارث‌نبردن كافر از مسلمان، تخصيص خورده است؛ ولي دربارۀ ارث‌بري مسلمان از كافر، ميان فقهاي مذاهب اسلامي اختلاف‌نظر وجود دارد. اكثر فقهاي عامه معتقدند مسلمان از كافر ارث نمي‌برد. فقهاي اماميه و برخي از عامه معتقدند مسلمان از كافر ارث مي‌برد. نكتۀ اساسي اين است كه فقهاي اماميه به‌طور يكپارچه معتقدند باوجود وارث مسلمان، وارث كافر از ارث مُورّث كافر محروم مي‌شود، هرچند مسلمان از طبقات دورتر و كافر از طبقات نزديك‌تر باشد. در اين پژوهش، مسئلۀ حجب مسلمان از وارث كافر به‌روش توصيفي‌تحليلي و سندكاوي مورد بررسي قرار گرفته، برخلافِ عقيدۀ مشهور، اين نتيجه حاصل شده كه ادلۀ حجب، ناتمام است و وارث كافر در قالب مقررات كلي ارث، از مورّث كافر ارث مي‌برد.