رابطه اعتياد به شبكه‌هاي اجتماعي مجازي با كاركردهاي اجراي: نقش واسطه‌اي دشواري‌هاي بين فردي

مقدمه: اين پژوهش با هدف بررسي رابطه اعتياد به شبكه‌هاي اجتماعي مجازي با كاركردهاي اجرايي (حافظه فعال، بازداري پاسخ و انعطاف‌پذيري شناختي) با متغير ميانجي دشواري‌هاي بين فردي در دانش آموزان دبيرستان انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر ازلحاظ هدف كاربردي و ازلحاظ روش‌شناسي توصيفي-همبستگي بود. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل دانش‌آموزان دبيرستان‌هاي پسرانه منطقه دو آموزش پرورش تهران بود. نمونه پژوهش حاضر شامل 300 دانش‌آموز پسر دبيرستاني بود كه به شيوه در دسترس انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش عبارت بودند از پرسشنامه اعتياد به شبكه‌هاي اجتماعي مبتني بر موبايل (1)؛ پرسشنامه كاركردهاي اجرايي (2) و پرسشنامه مشكلات بين فردي (3). داده‌هاي جمع‌آوري‌شده توسط نرم‌افزارهاي SPSS و Lisrel و با استفاده از روش مدل معادلات ساختاري تجزيه‌وتحليل شد. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد بين اعتياد به شبكه‌هاي اجتماعي مجازي و كاركردهاي اجرايي (حافظه فعال، بازداري پاسخ و انعطاف‌پذيري شناختي) با متغير ميانجي دشواري‌هاي بين فردي رابطه معناداري وجود دارد (0.05 P). نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد كه دانش آموزاني كه به شبكه هاي اجتماعي مجازي اعتياد دارند، دشواري هاي بين فردي را تجربه مي كنند و در نهايت از انعطاف پذيري ذهني و شناختي پايين تري برخوردار هستند. به عبارت ديگر دانش آموزاني كه دچار اعتياد به شبكه هاي اجتماعي مجازي هستند، درصورتيكه مشخصه هاي دشواري هاي بين فردي را داشته باشند، كاركردهاي اجرايي و انعطاف پذيري پائيني را نشان مي دهند. يافته هاي عصب شناختي رشدي نيز تائيد مي كنند كه تنظيم احساسات و هيجانات در روابط بين فردي و كاركردهاي اجرايي از جمله انعطاف پذيري به صورت غيرمستقيم به هم مرتبط هستند و براي تحليل اطلاعات و اجراي فعاليت ها، همكاري مي كنند. كاركردهاي اجرايي و بويژه انعطاف پذيري شناختي را مي توان به عنوان شاخص چگونگي انجام عملكردهاي رفتاري عادي توصيف كرد كه به دانش آموزان براي برنامه ريزي، اهداف، خودگرداني و رفتار آينده مدار كمك مي كند. مي توان گفت كاركردهاي ذهني و شناختي، استفاده از ارزيابي هاي تازه را براي نوجوانان تسهيل مي كنند و نوجواناني كه بر ارزيابي هاي تازه تكيه مي كنند، منبع شناختي بيشتري را براي كمك به توجه پايدار خود فراهم مي كنند كه به تنظيم روابط بين فردي بهتر و دوري از مشكلات پيش آمده در روابط بين فردي منجر مي شود، همين روابط بين فردي ضعيف نيز نهايتاً منجر به عدم كاركردهاي اجرائي مناسب در فرد مي شود.