مقايسه اثربخشي دو روش ذهن‌آگاهي طرح‌واره محور و مراقب محور بر پريشاني روان‌شناختي و بار مراقبتي در مراقبين بيماران مبتلا به دمانس

زمينه و هدف: فرآيند تنش‌زا و مزمن مراقبت از بيماران مبتلا به دمانس، فرايندي طولاني است كه فشار مراقبتي بسياري به دنبال دارد؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف مقايسه اثربخشي دو روش ذهن‌آگاهي طرح‌واره محور و مراقب محور بر پريشاني روان‌شناختي و بار مراقبتي در مراقبين بيماران مبتلا به دمانس انجام شد. روش كار: اين پژوهش نيمه تجربي با طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون و پيگيري با يك گروه كنترل انجام شد. جامعه آماري شامل مراقبين بيماران مبتلا به دمانس مراجعه‌كننده به كلينك‌هاي مغز و اعصاب دو بيمارستان كاشاني و خورشيد شهر اصفهان در تابستان سال 1401 بود. از بين اين مراقبين، تعداد 45 نفر با روش نمونه‌گيري در دسترس و با در نظر گرفتن ملاك‌هاي ورود و خروج انتخاب و به‌صورت تصادفي در دو گروه آزمايش و يك گروه كنترل (15 نفر در هر گروه) قرار گرفتند. براي گروه‌هاي آزمايش، 8 جلسه‌ي 90 دقيقه‌اي ذهن‌آگاهي طرح‌واره محور و ذهن‌آگاهي مراقب محور اجرا شد. ابزار جمع‌آوري داده‌ها پرسشنامه‌هاي پريشاني روان شناختي داس و بار مراقبتي زاريت بود. داده‌ها از طريق تحليل واريانس اندازه‌هاي مكرر و با استفاده از نرم‌افزار SPSS-23تجزيه‌وتحليل شدند. يافته‌ها: نتايج نشان داد در متغيرهاي پريشاني روان‌شناختي و بار مراقبتي، ميانگين نمرات دو گروه آزمايش ذهن‌آگاهي طرح‌واره محور و مراقب محور و همچنين گروه كنترل در هر دو مرحله پس‌آزمون و پيگيري، به طور معني‌داري متفاوت بود (0/05 p). با اين حال، در مقايسه دو روش درماني، تفاوت معني‌داري بين ميانگين نمرات متغيرهاي مورد مطالعه در مراحل پس‌آزمون و پيگيري مشاهده نشد. نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد با توجه به عدم تفاوت معنادار بين دو روش درماني مي‌توان از هر دو روش ذهن‌آگاهي طرح‌واره محور و مراقب محور در كاهش پريشاني روان‌شناختي و بار مراقبتي در مراقبين بيماران مبتلا به دمانس بهره گرفت.