بررسي استفاده از پوست درختان چنار به‌عنوان نشانگر زيستي فلزات سنگين در محيط

امروزه استفاده از نشانگرهاي زيستي به‌عنوان رويكردي جديد در ارزيابي محيط‌هاي آلوده به فلزات سنگين موردتوجه قرار گرفته است. اين نشانگرها عموماً به‌عنوان يك شاخص مهم در ارزيابي محيط‌زيست شهري مورداستفاده قرار مي‌گيرند. اين تحقيق با‌ هدف بررسي استفاده از پوست درختان چنار به‌عنوان نشانگر زيستي فلزات سنگين سرب، روي، مس، كروم، نيكل و كادميوم در شهر تهران صورت پذيرفت. براي اين منظور در رويشگاه‌هاي آلوده و شاهد، با توجه به جهت باد غالب يك ترانسكت انتخاب و نمونه‌برداري از پوست درختان در قالب طرح آماري كاملاً تصادفي در 3 تكرار انجام پذيرفت و ميزان غلظت فلزات سنگين موجود در آنها با استفاده از دستگاه طيف‌سنجي جرمي پلاسماي جفت شده القايي پركين المر مدل ELAN 6100DRC-e اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه ميزان غلظت فلزات سنگين در پوست درختان چنار به ترتيب سرب كادميوم روي نيكل مس كروم مي‌باشد. همچنين بين غلظت عناصر در پوست درختان با غلظت آنها در محيط (هوا و خاك) ارتباط معني‌داري وجود دارد، به نحوي كه بيشترين ميزان غلظت فلزات سنگين مربوط به فلز سرب و رويشگاه آزادي (منطقه با بالاترين ميزان آلودگي) با 85.12 ميلي‌گرم بر كيلوگرم و كمترين ميزان اين عناصر مربوط به فلز كروم و رويشگاه اقدسيه (منطقه شاهد با كمترين ميزان آلودگي) با 0.66 ميلي‌گرم بر كيلوگرم است. نتايج اين مطالعه نشان داد كه درختان چنار پايشگر زيستي مناسبي براي فلزات سنگين بوده و مي‌توان از اين درختان به‌عنوان شاخص زيستي آلودگي در مناطق آلوده استفاده نمود.