نحوه ادراك و پاسخ كاربران به تغييرات كالبدي شهري با توجه به دل‌بستگي مكاني آن‌ها به محيط (موردپژوهي: محلات مرزداران شرقي و دريان‌نو)

زمينه و بستر شهري و تغييرات مربوط به آن، از جمله عوامل مؤثر بر دل‌بستگي مكاني است كه خود مي‌تواند بر ويژگي‌هاي مختلف فردي و اجتماعي از جمله روابط و احساس افراد تأثيرگذار باشد. با توجه به نحوه تأثيرگذاري تغييرات محيطي و دل‌بستگي مكاني بر يكديگر، نحوه درك تغييرات محيطي توسط كاربران با توجه به ميزان دل‌بستگي مكاني آن‌ها به محيط متفاوت است؛ نحوه ادراك، پيامدها و پاسخ‌هاي متفاوتي را از سوي كاربران به‌همراه دارد. در ارتباط با نحوه ادراك تغييرات محيطيِ متناسب با دل‌بستگي مكاني، پژوهش‌هاي كمي صورت گرفته است. در بيشتر پژوهش‌ها به رابطه‌ دل‌بستگي مكاني و نحوه ادراك تغييرات توجه نشده و پژوهش‌هاي مذكور، بيشتر از اين‌كه در پي تدوين روابط علت و معلول باشند، جنبه توصيفي داشته و تنها به شخص و ويژگي‌هاي او توجه كرده‌اند. پژوهش حاضر به‌‌دنبال شناسايي نحوه ادراك، تفسير، ارزيابي و پاسخ شهروندان به تغييرات مختلف محيط به‌خصوص كالبدي، متناسب با دل‌بستگي مكاني افراد است. اين مطالعه با استفاده از روش‌هاي تحليل محتوا و نظريه زمينه‌اي و با استراتژي استقرايي و استفهامي انجام شده و هدف، آن است تا با كشف مفاهيم و مقوله‌ها و ارتباط ميان آن‌ها، مدلي مرتبط با نحوه ادراك تغييرات محيطي و پاسخ به آن‌ها براساس دل‌بستگي مكاني، با بررسي در ساكنان محلات دريان‌نو و مرزداران شرقي واقع در منطقه 2 شهرداري تهران به ‌دست ‌آيد. در نهايت، براساس نحوه ادراك كاربران مشخص شد كه دل‌بستگي مكاني ناشي از تغييرات كالبدي شهري داراي ابعادي شامل: محرك‌هاي غيركالبدي، نوع تغييرات كالبدي و ميزان سرعت و وسعت آن، پاسخ‌هاي رواني (احساسات و انگيزه‌هاي رواني) و پاسخ‌هاي عملي است كه در قالب زمان و مكانِ مشخص شكل مي‌گيرند. براساس نتايج، پاسخ به تغييرات را مي‌توان در قالب دو دسته ماندن (با ارتباط مؤثر و يا غيرمؤثر با محيط زندگي) و يا نقل‌مكان (جابه‌جايي) با اقدام‌هاي متفاوت كالبدي تا رفتاري، تعريف نمود.