توسعه مدل مديريت فرسودگي شغلي كاركنان با استفاده از رويكرد فراتركيب

زمينه و هدف: در محيط هر سازماني، نيروهاي انسـاني در معرض فشارهاي عصبي و رواني مختلفـي قرار مي‌گيرند كه بر عملكـرد افراد و سازمان تأثيرهاي منفي زيادي مي‌گذارند. فرسودگي شغلي از جمله خطـرهاي شغلي است كه در سـال‌هاي اخـير در كانون توجـه قرار گرفته است. هدف از اجراي اين پژوهش، شناسايي عوامل مؤثر بر مديريت فرسودگي شغلي كاركنان است تا بر اساس آن، مدلي براي مديريت فرسودگي شغلي كاركنان ترسيم شود. آگاهي بخشيـدن به سازمان‌ها و مديران، درباره اهميت فرسودگي شغلي و تأثيرهاي آن بر عملكرد و سلامت كاركنان، هدف ديگر اين پژوهش است. روش: پژوهش حاضر از نوع كيفي، توسعه‌اي، تفسيري و استقرايي است كه با رويكرد فراتركيب و روش تحليل تم كيفي اجرا شده است. بر اساس روش يادشده، در گام نخست با جست‎وجوي فراگير منابع، ۱۹۰ مقاله از پايگاه‌هاي اطلاعاتي مانند گوگل اسكولار، اسكوپوس، اسپرينگر، امرالد و جي‌استور يافت شد كه در پالايشي ۴ مرحله‌اي، ۴۵ مقاله بسيار مرتبط با روش تحقيق كيفي از آن‌ها انتخاب و مفاهيم از داخل مقاله‌ها استخراج شد. پس از بازخواني مفاهيم، عوامل از درون آن‌ها استخراج شدند و در قالب ۵ تم اصلي و ۱۸ تم فرعي قرار گرفتند و بدين ترتيب، مدل نهايي به‌دست آمد. يافته‌ها: بر اساس يافته‌ها، ﻣﺪل ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ فرسودگي شغلي با استفاده از روش كيفي فراتركيب، ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ پنج بُعد به‌دست آمد: ۱. مداخله‌هاي مديريت استرس؛ ۲. كاركنان به‌عنوان مبتكران فعال خود؛ ۳. تشويق و پرورش حمايت اجتماعي؛ ۴. مشاركت كاركنان در تصميم‌گيري؛ ۵. اجراي مديريت عملكرد با كيفيت عالي. نتيجه‌گيري: خروجي اين پژوهش، توسعه مدلي در حوزه مديريت فرسودگي شغلي است. فرسودگي شغلي بر كيفيت زندگي كاركنان، بدون توجه به رشتۀ دانش آن‌ها تأثير منفي مي‌گذارد. با به‌كارگيري عواملي كه در پژوهش ارائه شده است، مي‌توان فرسودگي شغلي كاركنان را مديريت كرد.