طراحي مدل ارزيابي موفقيت مسير شغلي كاركنان دولتي: با رويكرد فراتركيب

زمينه و هدف: موفقيت مسير شغلي، طي سال‌هاي اخير، يكي از مفاهيم پُرتوجه در مطالعات منابع انساني بوده است. سازمان‌ها براي اينكه بتوانند نيروهاي انساني خود را حفظ كنند و ضريب ترك مشاغل را در كمترين سطح نگاه دارند، ناگزيرند تا بسترهاي لازم را براي توسعه و پيشرفت منابع انساني، به‌ويژه براي نيروهاي كارآمد و متخصص فراهم آورند؛ از اين رو درصدد برآمدند تا درك و بينش خود را در زمينۀ موفقيت مسير شغلي توسعه دهند و مدل پويا و منعطفي را براي آن طراحي كنند. هدف اين پژوهش، طراحي مدل ارزيابي موفقيت مسير شغلي كاركنان دولتي است. روش: اين مطالعه به‌لحاظ هدف كاربردي، از نظر گردآوري اطلاعات توصيفي و مبتني بر روش‌شناسي كيفي است كه با استفاده از روش فراتركيب به اجرا درآمده است. بدين منظور، مقاله‌هاي منتشرشده در زمينۀ موفقيت مسير شغلي در پايگاه‌هاي نشريه‌هاي جهاني، در بازۀ زماني تعيين‌شده بررسي شد. برمبناي اصول روش فراتركيب و معيارهاي مطرح‌شده در آن، مقاله‌ها وارد فرايند تحليل فراتركيب شدند. براي تحليل مقاله‌هاي منتخب نيز از روش تحليل محتواي كيفي بهره گرفته شد. يافته‌ها: اين پژوهش با تكيه بر روش فراتركيب و بررسي ۷۱ مقاله منتخب، يك الگوي پارادايمي در زمينه موفقيت مسير شغلي ارائه داده است. نتيجه اين بررسي، شامل ۵۳ مقوله فرعي، ۱۷ مقوله اصلي و ۴ مقوله كلي بود كه در قالب يك الگوي نظري ارائه شد. مقوله‌هاي كلي به‌دست‌آمده عبارت‌اند از: بهبود مستمر موقعيت‌هاي عيني؛ نهادينه‌سازي موفقيت‌پذيري ذهني؛ سياست‌گذاري يكپارچه در ساخت مسير شغلي؛ ارزيابي موفقيت مسير شغلي. يافته‌ها بيانگر اين جهت‌گيري مديريتي است كه مي‌بايست موفقيت مسير شغلي گام‌به‌گام باشد و همچنين لازم است كه ارزيابي موفقيت مسير شغلي، از دو جنبۀ كاركنان و مديران به‌طورمشترك و ارزيابي موفقيت مسير شغلي عيني و ذهني، از سوي كاركنان و ارزيابي عوامل مؤثر بر موفقيت مسير شغلي از سوي مديران صورت گيرد. نتيجه‌گيري: مي‌توان گفت كه در طراحي مدل‌هاي موفقيت مسير شغلي، بايستي به هم‌سويي دروني و اجرايي با واقعيت‌هاي شغلي سازمان و خواست نيروها توجه كرد. سازمان‌هاي دولتي مي‌بايست در تدوين برنامه‌هاي مسير شغلي كاركنان از رويكرد كارمندمحوري بهره جويند.