توليد قارچ داروييBoud. Ganoderma resinaceum روي ضايعات كشاورزي و بررسي پلي ساكاريد كل و عملكرد

سابقه و هدف: يكي از راهكارهاي مهم براي استفاده از پسماندهاي كشاورزي استفاده از ظرفيت بيولوژيكي موجود در قارچ‌هايي دارويي مي‌باشد. ضايعات كشاورزي در اكثر نقاط ايران در اثر فعاليت‌هاي زراعي، باغباني و جنگل‌داري توليد مي‌شوند. و هر ساله هزاران تن مواد زائد سوزانده و يا دور ريخته مي‌شوند كه اين عمل خود منجر به آلودگي زيست محيطي و مخاطرات بهداشتي مي شود. بستر كشت بايد علاوه بر قابل دسترس بودن، هزينه‌هاي مالي كم‌تري را براي توليد كننده ايجاد نمايد و همچنين عملكرد مناسبي را هم ايجاد كند. هدف از انجام اين پژوهش بررسي بسترهاي مختلف (ضايعات مختلف محصولات كشاورزي و صنعتي) براي كشت قارچ G. resinaceum مي‌باشد. با انتخاب صحيح بستر كشت و بررسي نسبت متعادل كربن به نيتروژن در بستر كشت مي‌توان صفات كمي (عملكرد) و كيفي (ارزش غذايي) مورد نظر در قارچ G. resinaceum را بهبود بخشيد.مواد و روش‌ها: اين پژوهش در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تكرار با جدايه ايراني قارچ G. resinaceum در سال 1399 انجام شد. بعد از جمع آوري قارچ از جنگل، كشت خالص قارچ از بازيديوكارپ استريل شده انجام شد و سپس اسپان قارچ G. resinaceum نژاد ايراني توليد شد. تيمارهاي آزمايش شامل 7 نوع بسترهاي كشت 1. تراشه چوب درخت صنوبر + سبوس برنج (90 + 10) 2. تراشه چوب درخت صنوبر + كنجاله سويا (90 + 10) 3. تراشه چوب درخت صنوبر + كاه و كلش گندم (60 + 40) 4. تراشه چوب درخت صنوبر + كاه و كلش برنج (60 + 40) 5. تراشه چوب درخت صنوبر + ضايعات تراشه چوب درخت خرما (70 + 30) 6. تراشه چوب درخت صنوبر + ضايعات درخت موز (70 + 30) 7. تراشه چوب درخت صنوبر (100) مي‌باشند.يافته‌ها: نتايج اين پژوهش نشان داد بيشترين ميزان عملكرد (210.06 گرم بر 2000 گرم بستر)، ماده خشك كل (95.35 گرم بر 2000 گرم بستر)، پلي‌ساكاريد كل (15.95 ميلي‌گرم بر گرم ماده خشك) و كارايي بيولوژيكي (10.5 درصد) قارچ G. resinaceum به بستر كشت تركيبي تراشه چوب همراه با سبوس برنج اختصاص داشت. و بيشترين ميزان نيتروژن كل اندام ميوه‌اي قارچ (3.67 ميلي‌گرم در 100 گرم ماده خشك) و پروتئين اندام ميوه‌اي قارچ (22.93 ميلي‌گرم در 100 گرم ماده خشك) مربوط به بستر كشت تراشه چوب با كنجاله سويا مي‌باشد. هم‌چنين كم‌ترين زمان براي مرحله پنجه‌دواني (28.66 روز)، تشكيل اندام گره اي (41 روز) و پيش رسي اندام ميوه‌اي (65 روز) براي بستر تراشه چوب با سبوس برنج ثبت شد. نتيجه گيري: يكي از روش‌هاي مناسب براي اصلاح بسترهاي كشت و كاهش نسبت كرين به نيتروژن، افزودن مكمل‌هاي آلي مي باشد. با توجه به نتايج اين تحقيق افزودن مكمل‌هاي آلي مانند سبوس برنج، كنجاله سويا و استفاده از ضايعات كلش گندم، كلش برنج، ضايعات نخل خرما و ضايعات درخت موز به بستر كشت تراشه چوب توصيه مي‌شود.